Duits spät versus verspätet: betekenis en gebruik

Het idee

Gebruik spät voor laat in de tijd. Gebruik verspätet voor vertraagd ten opzichte van een geplande tijd. Lees de hele zin voordat je kiest: het object, de situatie, de tijdsaanduiding en de relatie tussen de sprekers kunnen bepalen welke uitdrukking beter past. Waar de betekenissen overlappen, zijn beide soms mogelijk met een andere nadruk. De referentietabel noemt de betekenissen die hier worden onderwezen; andere woordenboekbetekenissen kunnen een andere vertaling vereisen.

Patronen vergelijken

Uitdrukking	Betekenis in vergelijking
spät	„Spät“ bezeichnet einen späten Zeitpunkt.
verspätet	„Verspätet“ bezeichnet eine Abweichung vom geplanten Zeitpunkt.

Voorbeelden

• Im Sommer wird es hier spät dunkel.In de zomer wordt het hier laat donker.
• Der verspätete Bus hält am anderen Steig.De bus met vertraging stopt bij het andere perron.
• Für einen Kaffee ist es mir schon zu spät.Voor een kop koffie is het voor mij al te laat.
• Die Lieferung ist leider verspätet angekommen.De levering is helaas met vertraging aangekomen.
• So spät am Abend fährt nur noch eine Straßenbahn.Zo laat in de avond rijdt er nog maar één tram.
• Wegen eines Umwegs trifft die Gruppe verspätet ein.Vanwege een omweg komt de groep met vertraging aan.

Let op

Een dienst laat in de avond kan pünktlich zijn; spät impliceert niet noodzakelijk een vertraging.

Probeer het zelf

1. Welke betekenis heeft „spät“ in de eerste voorbeeldzin? Leg het verschil met de betekenis van „verspätet“ uit.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   „Spät“ bezeichnet einen späten Zeitpunkt. „Verspätet“ bezeichnet eine Abweichung vom geplanten Zeitpunkt.

   spät komt overeen met laat in de tijd; de Duitse definitie geeft de bedoelde betekenis.

2. Leg de woordkeuze in deze zin uit. Welke betekenis zou met de andere uitdrukking bedoeld zijn? Der verspätete Bus hält am anderen Steig.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   verspätet: „Verspätet“ bezeichnet eine Abweichung vom geplanten Zeitpunkt.

   Der verspätete Bus hält am anderen Steig. gebruikt verspätet voor vertraagd ten opzichte van een geplande tijd. Het antwoord hangt af van deze context, niet alleen van de spelling van het woord.

3. Schrijf voor elke uitdrukking een eigen zin. Gebruik „spät“ en „verspätet“ in verschillende situaties.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   Mögliche Lösungen: Für einen Kaffee ist es mir schon zu spät. Die Lieferung ist leider verspätet angekommen.

   Het modelpaar houdt de betekenissen gescheiden: spät drukt laat in de tijd uit, terwijl verspätet vertraagd ten opzichte van een geplande tijd uitdrukt. Andere originele zinnen zijn mogelijk als hun context de gekozen betekenis ondersteunt.

Gebruik het vandaag

Beschrijf twee echte situaties uit je dag, met spät in de ene en verspätet in de andere. Onderstreep het detail dat de gekozen betekenis passend maakt. Als beide uitdrukkingen zouden kunnen passen, leg dan het verschil in nadruk uit in plaats van het alternatief automatisch fout te rekenen.