Bu B2 dersinde amaç, öğrencinin sözcük anlamıyla konuşucu tutumunu birbirinden ayırmasıdır. Ses kaydı ekli değildir; yazılı durumlar ve sınıfta yapılacak söyleyiş denemeleri kullanılır. Varsa cihazın Türkçe sesi yalnızca yardımcıdır; amaçlanan tutumu yansıtması beklenmemelidir.

Temel fikir

Tonlamayı tek başına bir duygu etiketiyle eşleştirmeyin. Sesin yükselip alçalması, ünlü süresi, tempo ve duraklar bağlamla birlikte yorumlanır. Öğrenciye aynı cümleyi iki farklı durumda söyletin: erken üzerinde daha geniş bir ses hareketiyle şaşkınlık denensin, ardından daha ölçülü bir söyleyişle yalnızca bilgi verilsin. Biraz burada bekler misiniz? cümlesinde acele etmeden, rahat bir ses düzeyiyle yapılan ricayı kesik ve sabırsız bir söyleyişle karşılaştırın. Bunlar zorunlu tonlama kalıpları değil, canlandırma yönergeleridir. Seslerin boğumlanması ve yazım değişmez.

Örnekler

  • Bu çözüm gerçekten çok iyi.Önce başarıya içten övgü, sonra başarısızlığa abartılı övgü deneyin. İkinci bağlam ironi yorumunu destekleyebilir.
  • Sen bugün erken geldin.Sıradan bir gözlemi, beklenmedik erken gelişe duyulan şaşkınlıkla karşılaştırın. erken üzerinde daha geniş ses hareketi deneyin.
  • Biraz burada bekler misiniz?Sakin bir rica, ardından sabırsız bir tekrar canlandırın. Nazik sözcükler tek başına nazik bir söyleyişi garanti etmez.
  • Öyle mi?İlgili bir merakı, inandırıcı olmayan bir iddiaya duyulan kuşkuyla karşılaştırın. İkinci canlandırmada duraksama deneyin.
  • Peki.Önce istekle kabul edin, sonra bir duraktan sonra gönülsüzce kabul edin. İki söyleyişte de yazım aynıdır.
  • Harika.İşleyen bir tasarıma sevinci, sonra tasarım çökünce kuru bir eleştiriyi deneyin. Sözcüğün temel anlamı olumludur.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrencinin her yükselişi kuşku, her alçak sesi kabalık sayıp saymadığını gözleyin. Ana dilindeki nezaket ezgisini Türkçeye doğrudan aktarması da yorumu etkileyebilir. Harika. sözünün ironi olarak okunması, olumlu söz ile olumsuz durum arasındaki karşıtlığa dayanır; yazı tek başına yeterli değildir. Cümle kurma etkinliğindeki alternatif sıralamalar odağı değiştirebilir, tutumu belirlemez.

Kendin dene

  1. Biri on dakikada bin sayfa okuduğunu iddia ediyor. Duraksayıp Öyle mi? diyor, kanıt istiyorsunuz. Seçin: şüphe / onay.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    şüphe

    şüphe: konuşucu, inandırıcı bulmadığı iddiayı sorguluyor. Verilen duraksama bilgisi bu bağlamda kuşku yorumunu destekliyor; yalnızca bir soru işaretinden sonuç çıkarılmıyor.

  2. Maket çöküyor. Maketi yapan kişi, yıkıntıya bakıp kuru ve hoşnutsuz bir sesle Harika. diyor. Seçin: ironi / övgü.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ironi

    ironi: başarısız sonuç için olumlu bir söz kullanılıyor. Bu örnekte eleştiri, sözcüğün sözlük anlamından değil, söz ile durum arasındaki karşıtlıktan doğuyor.

  3. Bir ziyaretçiden sakin bir sesle Biraz burada bekler misiniz? diyerek beklemesini istiyor, yanıt için zaman tanıyorsunuz. Seçin: rica / emir.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    rica

    rica: konuşucu karşısındakinden beklemesini istiyor. Sakin söyleyiş burada nezaketi destekliyor; aynı ezginin her durumda aynı tutumu bildirdiği sonucu çıkarılmamalı.

  4. Yalnızca yazılı Peki. yanıtını görüyorsunuz; bağlam ve ses yok. Konuşucunun istekliliği kesin mi, belirsiz mi?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    belirsiz

    belirsiz: yazılı yanıtta ses ve bağlam bilgisi yok. İstekli kabul de gönülsüz kabul de mümkün olduğundan tek bir tutum seçmek için yeterli kanıt bulunmuyor.

Bugün kullan

İkişerli çalışmada bir öğrenci Öyle mi? sözünü ilgiyle, ardından kuşkuyla söylesin. Rica cümlesini de nazik ve sabırsız iki söyleyişle denesinler. Dinleyen öğrenci yalnızca tutumu adlandırmasın; hangi ses hareketi, süre veya durağın ve hangi bağlam bilgisinin yorumunu desteklediğini açıklasın.