mi ile soru tonlaması

Temel fikir

Soru eki mi ayrı yazılır ve hafif söylenir; vurgu hemen öncesindeki hecededir: Evde mi?, Kapı açık mı?. Soru sözcüğü (ne zaman, kim) soruyu tek başına kurduğu için mi almaz. Ekin ünlü uyumu ayrı bir konudur.

Örnekler

• Annen evde mi?Tepe, mi'den önceki hece olan de'dedir; mi alçak ve hafif kalır.
• Sen çay içiyor musun?
• Bugün okula gidiyor musun?
• Yağmur yağdı mı?Tepe dı'dadır, ardından mı alçalır. Heceleri vurarak gösterin: yağ-DI mı.
• Yağmur yağdı.Aynı sözcükler mı olmadan bildirim cümlesi olur: cümle dı'da biter ve iner, ardından ek gelmez.
• Çay mı kahve mi istersin?Her seçeneğin kendi mi'si vardır; tepe, onun önündeki son hecede olur: çay, sonra kahve'deki ve.
• Ne zaman geliyorsun?Soru sözcüğü soruyu tek başına kurar, bu yüzden mi yoktur; vurgu çoğunlukla ne zaman üzerindedir ve ses sonda yükselmez.
• Yol uzun mu?

Dikkat et

Öğrenciler soru ekine vurgu yapar ya da sesi cümle sonunda yükseltir (Evde MI?). Ekin hafif kalması ve vurgunun önceki heceye gelmesi gerektiğini, bitişik yazılan Evdemi biçiminin de yanlış olduğunu hatırlatın.

Kendin dene

1. Sesin tepe yaptığı heceyi yazın: Yağmur yağ-dı mı?

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   dı

   dı: yağdı sözcüğünün son hecesi vurgulu, mı vurgusuzdur; tepe dı hecesindedir.

2. Sesin tepe yaptığı heceyi yazın: Annen ev-de mi?

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   de

   de: evde sözcüğünde vurgu son hece olan de üzerindedir; mi ardından hafif gelir.

3. Sesin tepe yaptığı heceyi yazın: Kapı a-çık mı?

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   çık

   çık: mı ekinden önceki hece, açık sözcüğünün son hecesi olan çık hecesidir.

4. Soru ekini yazın: Hava güzel ___?

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   mi

   mi: güzel sözcüğünün son ünlüsü e olduğu için ek mi olur ve ayrı yazılır.

Bugün kullan

Öğrencilerden örnekleri iki kez sesli okumalarını, ilk okumada vurgulu heceye vurmalarını, ikincide mi ekini hafif söylemelerini isteyin.