Bu özgün öyküyü sınıfta önce olay sırasını kurmak, sonra bilgi kaynaklarını karşılaştırmak için kullanın. Öğrenciler atölyenin kapanışını, doğum günü buluşmasını ve bugünkü konuşmayı ayrı zamanlara yerleştirsin. Fotoğraftan görülen bilgi ile Nermin'in sonradan anlattığı bilgi aynı değildir.

Temel fikir

Çalışmanın odağı metne dayalı çıkarım ve çıkarımın sınırıdır. Tahtada fotoğraf, Nermin'in anlatımı ve son sahnedeki davranışlar için üç sütun açın. Tarihin bir buluşmayı kanıtladığını, barışmayı ise kanıtlamadığını öğrencilerin açıklamasını isteyin. Son isteği, gerçekleşmiş bir sonuç değil, konuşma niyeti olarak değerlendirin.

Metni oku

Ece, anneannesinin evindeki dolabı boşaltırken bir kutu fotoğraf buldu. Kutunun dibinde, kenarı kıvrılmış küçük bir fotoğraf vardı. Nermin ile kız kardeşi Sevim, bir doğum günü pastasının iki yanında duruyordu. Ailede, kardeşlerin ortak terzi atölyesi 1994 yılında kapandıktan sonra bir daha hiç görüşmediği anlatılırdı. Oysa fotoğrafın arkasına “Nermin'in doğum günü, 1998” yazılmıştı.

Ece fotoğrafı dikkatle çevirdi. Önce tarihin yanlış yazıldığını düşündü. Sonra anneannesinin yüzüne baktı. Nermin fotoğrafı görünce gülümsedi, fakat gülümsemesi hemen kayboldu. “Tarih doğru,” dedi. “Sevim o gün geldi. Pastayı komşumuz getirmişti. Fotoğrafı da o çekti.”

“Demek barışmıştınız,” dedi Ece. Nermin başını salladı. “Hayır. Aynı masada durduk diye aramızdaki sorunlar çözülmedi. Atölyeyi kapatma kararını bana sormadan verdiğini düşünüyordum. Onun ne yaşadığını ise hiç sormamıştım.”

Ece fotoğrafa yeniden baktığında Sevim'in elinde küçük bir anahtar fark etti. Nermin, dikiş kutusunu açıp aynı anahtarı çıkardı. “Atölyenin anahtarı. O gün bana geri getirmişti. Artık hiçbir kapıyı açmıyordu; kilit çoktan değiştirilmişti. Yine de atmaya kıyamadım.” Nermin anahtarı yıllarca saklamıştı, ama Ece onu ilk kez görüyordu.

“Peki, o gün neden konuşmadınız?” diye sordu Ece. Nermin anahtarı avucunda çevirdi. “Kırgınlığım konuşmama engel oldu. Sevim kapıda sessizce bekliyordu. Ben bir şey söylemeyince gitti. Daha sonra aramak istedim, ama her seferinde biraz daha bekledim. Sonunda beklemek alışkanlık oldu.”

Ece, ailede anlatılan hikâyenin yanlış olmaktan çok eksik olduğunu düşündü. İki kardeş yıllar sonra bir araya gelmişti; ancak aynı karede bulunmaları, barıştıkları anlamına gelmiyordu. Fotoğraf bir buluşmayı gösteriyordu, o buluşmada söylenmeyenleri değil.

“Numarası annemde var,” dedi Ece. “İstersen isteyebilirim.” Nermin hemen cevap vermedi. Anahtarı kutuya koymak yerine fotoğrafın yanına bıraktı. Sonra Ece'nin telefonunu işaret etti. “Numarayı al. Ama aradığımızda önce ben konuşayım.”

Ece annesine mesaj yazarken Nermin gözlüğünü taktı ve fotoğrafı kendine doğru çekti. Yıllardır Sevim'in elindeki anahtara bakmıştı; bu kez yüzüne baktı. Ece, geçmişi değiştiremese de yeni bir konuşmaya aracılık edebilirdi. Telefon henüz çalmamıştı.

Örnekler

  • Ece fotoğrafı dikkatle çevirdi.
  • Nermin anahtarı yıllarca saklamıştı.
  • Sevim kapıda sessizce bekliyordu.
  • Fotoğrafın arkasındaki tarih, anlatılanlarla uyuşmuyordu.
  • Aynı karede bulunmaları, barıştıkları anlamına gelmiyordu.
  • Ece, geçmişi değiştiremese de yeni bir konuşmaya aracılık edebilirdi.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, Aynı masada durduk diye bölümünü tek başına okuyup barışmanın nedeni sanabilir; devamındaki olumsuz yargıyı da hesaba katmalıdır. Önce ben konuşayım sözü henüz yapılmamış aramaya yöneliktir. Fotoğraftaki yakınlığı duygusal yakınlıkla eşitleyen yanıtta metinden dayanak isteyin.

Kendin dene

  1. Fotoğraf hangi yıl çekilmişti? Yalnızca yılı yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    1998

    1998: Atölyenin kapandığı 1994 ile fotoğrafın çekildiği yıl farklıdır. Nermin arka yüzdeki tarihi doğruladığı için Ece'nin ilk düşündüğü yazım yanlışı açıklaması geçerliliğini yitirir.

  2. Fotoğrafta Sevim'in elinde ne vardı? Nesnenin adını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    anahtar / bir anahtar

    anahtar / bir anahtar: Nermin'in dikiş kutusundan aynı nesneyi çıkarması, fotoğraftaki küçük nesnenin ne olduğunu açıklar. Kilidin değişmiş olması da anahtarın işlevi için değil, anısı için saklandığını gösterir.

  3. Nermin'in o gün konuşmasını engelleyen duygu hangisiydi? Seçin: kırgınlık / merak.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kırgınlık

    kırgınlık: Nermin bu duygunun konuşmasına engel olduğunu açıkça söyler. Sevim kapıda beklediği hâlde Nermin'den karşılık alamaz; metin sessizliği unutkanlıkla açıklamaz.

  4. Son sahne Nermin hakkında hangi çıkarımı destekliyor? Seçin: konuşmaya hazır / tamamen barışmış.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    konuşmaya hazır

    konuşmaya hazır: Numarayı istemesi ve ilk sözü kendisinin söylemek istemesi, Nermin'in konuşmaya yöneldiğini gösterir. Henüz arama yapılmadığı için Sevim'in cevabı ve barışmanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmez.

Bugün kullan

Öğrencilerden fotoğrafın kanıtladığı bir olguyu, büyükannenin eklediği bir bilgiyi, gerekçeli bir tahmini ve açık kalan bir soruyu dört cümlede yazmalarını isteyin. Tahminde belki kullansınlar ve son paragraftan iki ipucu göstersinler.