A2 düzeyindeki bu özgün çalışmada öğrenciden yalnızca eki değil, adın cümledeki görevini de açıklamasını isteyin. Sorular resmî bir sınavdan alınmamıştır.

Temel fikir

Önce belirtme, yönelme, bulunma ve ayrılma durumlarının bu cümlelerdeki işlevlerini ayırt ettirin. Öğrenci nesneyi, hedefi, bulunulan yeri veya çıkış noktasını belirledikten sonra ekin ses biçimini denetlesin; bütün biçimler ilgili ek derslerindedir.

Karşılaştırılacak kalıplar
Belirlenecek anlamTürkçe soruÖrnekten bir bölüm
Belirli nesneNeyi?bu kitabı
HedefNereye?müzeye
Bulunulan yerNerede?koridorda
Çıkış noktasıNereden?duraktan

Örnekler

  • Bugün müzeye gidiyoruz.
  • Öğrenciler koridorda bekliyor.
  • Otobüs duraktan kalkıyor.
  • Bu kitabı dikkatle okuyorum.
  • Boş kutuyu rafa koyuyorum.
  • Akşam işten dönüyorum.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

İşe dönüyorum ile işten dönüyorum dil bilgisi bakımından doğrudur. Öğrenci yalnızca ünlü uyumuna bakıyorsa iş yerinin hedef mi, çıkış noktası mı olduğunu sorun; ana dilindeki tek bir edatı her bağlamda aynı durum ekiyle eşleştirmesin.

Kendin dene

  1. Bu film___ izliyorum. — İzlenen şey, gösterilen belirli filmdir. (filmi / filme / filmde)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    filmi

    filmi: bu ile belirli bir film gösterilir; izlenen varlık cümlenin belirtili nesnesidir. Öğrencinin yalnız son ünlüyü değil, nesne ilişkisini de gerekçe göstermesini bekleyin.

  2. Sepeti masa___ koyuyorum. — Sepetin konulduğu hedef masadır. (masada / masadan / masaya)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    masaya

    masaya: sepetin konulduğu hedef masadır. Masada yalnızca bulunulan yeri bildirir. Masa ünlüyle bittiği için yönelme ekinden önce y gelir.

  3. Kediler bahçe___ oynuyor. — Kedilerin oynadığı yer bahçedir. (bahçeden / bahçede / bahçeye)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçede

    bahçede: kedilerin oynadığı yer belirtilir; bahçeye giriş veya bahçeden çıkış anlatılmaz. Son ünlü e olduğu için -de kullanılır.

  4. Şimdi iş___ dönüyorum. — Dönüşün başladığı yer iş yeridir. (işe / işten / işte)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    işten

    işten: verilen anlamda iş yeri dönüşün çıkış noktasıdır. İşe seçilse iş yeri hedef olurdu. Ötümsüz ş sesinden sonra ek t ile başlar.

Bugün kullan

Öğrencilere seçeneklerden tam sözcüğü yazdırın. Her cevap için adın görevini ve başka bir seçeneğin verilen anlamı neden karşılamadığını açıklatın.