Belirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü

Temel fikir

Ek, son ünlüye göre -ı, -i, -u ya da -ü olur; ünlüyle biten sözcükten sonra araya y girer: kapıyı, kediyi. Çok heceli sözcüklerde son p, ç, t, k çoğunlukla yumuşar: kitabı, ağacı, çocuğu; özel adlar ile top gibi tek heceliler yumuşamaz: Ahmet'i, topu.

Örnekler

• Ben kitabı okuyorum.kitap sözcüğünün sonundaki p, ünlüden önce b olur; belli kitap -ı alır: kitabı.
• Annem kapıyı açıyor.kapı zaten ünlüyle bittiği için ekten önce kaynaştırma ünsüzü y gelir: kapıyı.
• Ahmet'i okulda görüyorum.Adı söylenen kişi her zaman belirlidir; bu yüzden ek gerekir. Kesme işareti adı ekten ayırır: Ahmet'i.
• Her akşam gazete okuyorum.gazete belli bir gazete değil, okunan şeyin türüdür; bu yüzden ek almaz. gazeteyi belli bir gazete demek olurdu.
• Çocuğu parktan alıyorum.çocuk sözcüğünde son k, ünlüden önce ğ olur: çocuğu.
• evlerimiziev·lerÇoğul eki: -ler / -lar·imizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz·iBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
• annemianne·mİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m·iBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
• arkadaşlarımıarkadaş·larÇoğul eki: -ler / -lar·ımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m·ıBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
• çantasınıçanta·sıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -si·nKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine·ıBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü

Dikkat et

Öğrenciler eki her nesneye getirir. Belirtisiz nesne ek almaz: gazete okuyorum, ama gazeteyi okuyorum. Ekin kullanımını anadilindeki belirli tanımlıkla eşleştiren öğrencilere önce 'bilinen, belli nesne' ölçütünü örnekle gösterin.

Kendin dene

1. araba sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   arabayı

   arabayı: sözcük ünlüyle bittiği için araya y girer; son ünlü a olduğundan ek -ı olur.

2. kitap sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   kitabı

   kitabı: son p ünlüden önce b olur; son ünlü a olduğundan ek -ı olur.

3. çocuk sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   çocuğu

   çocuğu: son k ünlüden önce ğ olur; son ünlü u olduğundan ek -u olur.

4. Ali adına belirtme durumu ekini getirin: Ali'yi görüyorum.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   Ali'yi

   Ali'yi: özel ad kesme işaretiyle ayrılır, ünlüyle bittiği için y girer; son ünlü i olduğundan ek -i olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden her gün yaptıkları dört şeyi anlatan cümleler yazmalarını ve her nesne için ekin gerekip gerekmediğini söylemelerini isteyin.