Öğrencilerin ayrılma durumu ekini bir ada getirip nereden geldiklerini söylemeleri için kısa bir not; ünlü uyumu ve ünsüz benzeşmesi burada yalnızca ek için ele alınır.
Temel fikir
Ek, son ünlüye göre -den ya da -dan, son ünsüze göre -ten ya da -tan olur: okuldan, işten, kitaptan, Ankara'dan. Ek ünsüzle başladığı için kök değişmez: kitaptan.
| Son ünlü | Ötümlü sesten sonra | Örnek | Ötümsüz sesten sonra | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| a | -dan | masadan | -tan | kitaptan |
| ı | -dan | kapıdan | -tan | sınıftan |
| o | -dan | yoldan | -tan | tosttan |
| u | -dan | okuldan | -tan | koltuktan |
| e | -den | evden | -ten | sepetten |
| i | -den | kediden | -ten | işten |
| ö | -den | gözden | -ten | çöpten |
| ü | -den | günden | -ten | düşten |
Örnekler
- Babam işten geç geliyor.
- Misafirlerimiz yarın Bursa'dan geliyor.
- Kedi masadan iniyor.
- evindeneviÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evinedenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tanevden yalnızca “evden dışarı” demektir. Üçüncü kişi iyelik eki -i'den sonra ayrılma durumundan önce kaynaştırma ünsüzü n gelir: evinden. -m'den sonra n yoktur: çantamdan.
- çantamdançantamİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- okullarımızdanokullarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- Ankara'danAnkara'danAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- kitaptanp değişmez. Ek ünsüzle başladığı için ünsüz yumuşaması olmaz; yumuşama (kitabı) yalnızca ünlüyle başlayan ekten önce görülür.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Üçüncü kişi iyelik ekinden sonra ek, kaynaştırma ünsüzü n alır: evinden, evden değil. Öğrenciler bu n'yi unutup anlamı değiştirir; birinci ve ikinci kişide n yoktur: çantamdan.
Kendin dene
kapı sözcüğüne ayrılma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kapıdan
kapıdan: son ünlü kalın ı, sözcük ünlüyle bittiği için ek d ile başlar: -dan.
iş sözcüğüne ayrılma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
işten
işten: ş ötümsüz olduğu için ek t ile başlar, ince i ile -ten olur.
İzmir şehir adına ayrılma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
İzmir'den
İzmir'den: özel ad kesme işaretiyle ayrılır; son ünlü ince i, son ses ötümlü r, ek -den.
ev sözcüğüne önce üçüncü kişi iyelik ekini, sonra ayrılma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
evinden
evinden: -i üçüncü kişi iyelik ekidir, ondan sonra gelen ek kaynaştırma ünsüzü n ister: -nden.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
kapı sözcüğüne ayrılma durumu ekini getirin.
iş sözcüğüne ayrılma durumu ekini getirin.
İzmir şehir adına ayrılma durumu ekini getirin.
ev sözcüğüne önce üçüncü kişi iyelik ekini, sonra ayrılma durumu ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden ailelerinin nereden geldiğini anlatan üç cümle yazmalarını, birinde üçüncü kişi iyelik eki kullanmalarını isteyin.