Bu derste öğrencinin fiil çekimini nesne seçimiyle birlikte kullanmasını hedefleyin. Bir tablet ve bir kalem göstererek belirli nesne ile genel nesne arasındaki farkı görünür kılın; araç bağlamında sürücü ile yolcuyu ayırın.

Temel fikir

Kullanmak geçişli bir fiildir. Gövde kullan- olarak kalır: kullanıyorum, kullandım, kullanırım. Kullanacağım biçiminde yumuşayan ses, gelecek zaman ekindeki k sesidir. Belirtili nesneyi bu tableti kullanmak, belirtisiz nesneyi kurşun kalem kullanmak üzerinden karşılaştırın. Geniş zaman alışkanlık bildirir; şimdiki zamanın da süregelen alışkanlıkları anlatabileceğini belirtin. Tabloda onlar ile çoğul çekimler verilmiştir; tekil çekimler de kullanılabilir.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zamanOlumsuz şimdiki zaman
benkullanıyorumkullandımkullanacağımkullanırımkullanmıyorum
senkullanıyorsunkullandınkullanacaksınkullanırsınkullanmıyorsun
okullanıyorkullandıkullanacakkullanırkullanmıyor
bizkullanıyoruzkullandıkkullanacağızkullanırızkullanmıyoruz
sizkullanıyorsunuzkullandınızkullanacaksınızkullanırsınızkullanmıyorsunuz
onlarkullanıyorlarkullandılarkullanacaklarkullanırlarkullanmıyorlar

Örnekler

  • Bu tableti akşamları kullanıyorum.
  • Dün farklı bir yöntem kullandık.
  • Yarın eski bilgisayarı kullanacağım.
  • Kahvede şeker kullanmıyorum.
  • Babam araba kullanıyor.
  • Bu makası kullanabilir miyim?
  • Çizim yaparken genellikle kurşun kalem kullanırım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci yolcu olarak arabayla gitmeyi araba kullanmak diye anlatırsa kimin direksiyonda olduğunu sorun. Fiil burada sürme eylemini anlatır. Ayrıca kullanıyorum yazımında gövdenin sonundaki n sesinin düşmediğini denetleyin.

Kendin dene

  1. Boşluğu şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kullanıyorum

    kullanıyorum: cümledeki şu anda, sürmekte olan eylemi gösterir. Şimdiki zaman istenmiştir; gövdenin son ünlüsü a olduğu için ek -ıyor olur, kişi eki -um gelir.

  2. Boşluğu gelecek zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kullanacağım

    kullanacağım: soruda gelecek zaman ve birinci tekil kişi istenir. Kullanacak biçimine ünlüyle başlayan kişi eki gelince k, ğ olur; gövdenin sonundaki n korunur.

  3. Gösterilen belirli nesne için tablet sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tableti

    tableti: bu ile gösterilen nesne belirlidir ve belirtme durumu eki alır. Son ünlü e olduğu için -i gelir; tablet sözcüğünün sonundaki t değişmez. Tablete yönelme bildirir.

  4. Alışkanlığı anlatmak için geniş zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kullanırım

    kullanırım: alışkanlığı anlatan bu cümlede geniş zaman istenmiştir. Fiilin geniş zaman eki -ır, birinci tekil kişi eki -ım olur; kullanarım doğru çekim değildir.

Bugün kullan

Öğrencilerden kullandıkları bir cihazı, dün kullandıkları bir yöntemi ve yarın kullanacakları bir aracı anlatmalarını isteyin. Belirtili nesneleri işaretletin; çekimleri çalıştıktan sonra denemek dersine geçin.