Tijd, oorzaak, manier en plaats in het Duits

Het idee

De persoonsvorm blijft tweede in de hoofdzin. TeKaMoLo helpt bij bijwoordelijke bepalingen, maar is geen absolute volgorde voor alle zinsdelen; nadruk kan de volgorde veranderen.

Patronen vergelijken

Form / Muster	Beispiel / Gegensatz
häufige neutrale Folge	temporal → kausal → modal → lokal
Zeit	morgen
Grund	wegen des Regens
Art / Mittel	mit dem Bus
Ort / Ziel	zur Arbeit

Voorbeelden

• Wir fahren morgen mit dem Zug nach Köln.
• Sie geht heute zu Fuß zur Schule.
• Ich arbeite am Freitag in Ruhe zu Hause.
• Morgen fahren wir nach Köln.
• Nach Köln fahren wir erst morgen.
• Ich fahre morgen wegen des Wetters mit dem Bus zur Arbeit.

Let op

TeKaMoLo is een flexibel uitgangspunt, geen onveranderlijke regel. Zet je een bijwoordelijke bepaling vooraan in de hoofdzin, dan blijft de persoonsvorm op de tweede zinsdeelpositie.

Probeer het zelf

1. Wir fahren morgen ___ nach Bonn. (mit dem Zug / der Zug)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   mit dem Zug

   “Mit dem Zug” noemt het vervoermiddel. Mit vereist datief, dus het mannelijke der Zug wordt dem Zug. Der Zug alleen vormt deze vervoersbepaling niet.

2. ___ fahren wir mit dem Bus. (Morgen / Morgen wir)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   Morgen

   Antwoord: “Morgen”. Het beginbijwoord bezet positie één; de persoonsvorm volgt direct.

3. Ich fahre heute wegen des Regens mit dem Bus ___ Arbeit. (zur / nach)

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   zur

   “Zur” combineert zu en der. De bestemming is zur Arbeit: zu vereist datief, dus het vrouwelijke Arbeit krijgt der.

Gebruik het vandaag

Maak twee zinnen vanuit “Wir fahren morgen mit dem Zug nach Köln.”. Verander de eerste informatie en controleer de plaats van de persoonsvorm.