Bu derste amaç yemek listesi ezberletmek değil, yöreyle yemek arasındaki ilişkiyi doğru kurdurmaktır. Ege mutfağındaki zeytinyağlılar, Adana kebabı ve Gaziantep baklavası üzerinden öğrencinin malzeme, pişirme biçimi ve tanınma bilgisini ayırmasını sağlayın.

Temel fikir

… ile tanınmak yapısını, bir yerin hangi özelliğiyle bilindiğini bildiren bir kalıp olarak ele alın. Gaziantep baklavasıyla tanınır cümlesinde tanınma sebebi, Ege mutfağında zeytinyağlı yemekler yaygındır cümlesinde yaygınlık öne çıkar. Mangalda ve fırında pişirme yerini, zeytinyağlı ise kullanılan yağı belirtir. Edilgen pişirilir biçiminde işi yapan kişinin belirtilmediğini de örnek üzerinden gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
YerYemek veya yemek grubu
Egezeytinyağlılar
AdanaAdana kebabı
Gaziantepbaklava

Örnekler

  • Bu akşam Adana kebabı hazırlıyoruz.
  • Bu lokantada zeytinyağlı yemekler var.
  • Gaziantep baklavasını bugün birlikte tadıyoruz.
  • Ege mutfağında zeytinyağlı yemekler yaygındır.
  • Adana kebabı mangalda pişirilir.
  • Gaziantep özellikle baklavasıyla tanınır.
  • Bu tarifte eti fırında pişiriyoruz.
  • Bir yemek birden fazla bölgede yapılabilir.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, bir yemeğin bir şehirle tanınmasını yalnız o şehirde yapılması olarak yorumlayabilir. Adana kebabının başka yerlerde de sunulduğunu hatırlatın. Ayrıca zeytinyağlı sözünden yemeğin içinde mutlaka tane zeytin bulunduğu sonucu çıkmaz; sözcük yağla ilgilidir.

Kendin dene

  1. Ege mutfağında ___ yemekler yaygındır. Seçin: zeytinyağlı / şerbetli.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    zeytinyağlı

    zeytinyağlı: Ege mutfağı ve zeytinyağı ipuçları bu seçeneği destekler. Şerbetli ise tatlı şerbetiyle ilgili bir nitelik bildirir; burada aranan yemek grubunu karşılamaz.

  2. Adana kebabı ___ pişirilir. Seçin: mangalda / suda.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    mangalda

    mangalda: Örnekteki Adana kebabı suda haşlanmaz, köz üzerinde pişirilir. Öğrencinin yemek adıyla pişirme aracını eşleştirmesi beklenir.

  3. Gaziantep özellikle ___ tanınır. Birleştirin: baklavası + ile.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    baklavasıyla

    baklavasıyla: Baklavası sözcüğüne -yla eklenir. Bu söz, şehrin neyle tanındığını açıklar; baklavanın başka bir yerde yapılamayacağını söylemez.

  4. Bu tarifte eti ___ pişiriyoruz. Yer bildirin: fırın → ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    fırında

    fırında: Verilen fırın sözcüğü bulunma durumu eki alır. Bu tarifte etin nerede pişirildiği sorulduğundan araç adı tek başına yeterli değildir.

Bugün kullan

Öğrencilere üç menü notu yazdırın: yöreyle ilişki, pişirme biçimi ve malzeme. Ardından tanınır içeren bir cümlenin neden yalnızca burada yapılır anlamına gelmediğini açıklamalarını isteyin.