Bu B1 dersinde meslek adını yalnızca bir sözlük karşılığı olarak değil, cümledeki göreviyle ele alın. Çizimin kime gösterildiğini, anahtarın kimde olduğunu ve masaların kimler için ayrıldığını sorun. Aynı yazılan durum ve iyelik biçimlerini bağlam içinde ayırt ettirin.
Temel fikir
Mühendis sözcüğünün son ünlüsü i olduğu için önceki ü ek seçimini belirlemez: mühendisi, mühendisimiz, mühendisler. Son s, ünlüyle başlayan ekten önce değişmez; bulunma ve ayrılma biçimleri mühendiste ve mühendisten olur. Mühendislerimize örneğinde çoğul, iyelik ve yönelme eklerini sırayla gösterin; genel ek kuralları için ilgili ek sayfalarına yönlendirin.
| İşlev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | mühendis |
| Belirtme durumu | mühendisi |
| Yönelme durumu | mühendise |
| Bulunma durumu | mühendiste |
| Ayrılma durumu | mühendisten |
| Tamlayan eki | mühendisin |
| Çoğul | mühendisler |
| Birinci tekil kişi iyeliği | mühendisim |
| İkinci tekil kişi iyeliği | mühendisin |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | mühendisi |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | mühendisimiz |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | mühendisiniz |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği | mühendisleri |
| Çoğul + birinci çoğul kişi iyeliği | mühendislerimiz |
| Çoğul + iyelik + yönelme | mühendislerimize |
| Birinci çoğul kişi yüklem biçimi | mühendisiz |
Örnekler
- Mühendise çizimi gösteriyoruz.
- Bu mühendisi toplantıya çağırıyoruz.
- Anahtar bugün mühendiste.
- Mühendisten yeni bir ölçüm istiyoruz.
- Mühendisimiz bu projede çalışıyor.
- Mühendisin raporu masada.
- mühendislerimizemühendislerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzeYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- Ben mühendisim.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci mühendisim biçimini her bağlamda iyelik sanabilir. Ben mühendisim cümlesindeki kişi ekiyle benim mühendisim söz grubundaki iyelik ekini karşılaştırın. Ardından mühendisimiz ile mühendisiz arasındaki farkı sorun: ilki ekiple ilişkili bir kişiyi, ikincisi konuşanların mesleğini belirtir.
Kendin dene
Anahtarın bugün kimde olduğunu belirtin; boşluğa yalnızca mühendis sözcüğünün uygun biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mühendiste
mühendiste: Boşluk anahtarın bulunduğu kişiyi bildirir. Son ses ötümsüz s olduğu için bulunma eki -te olur; mühendisde yazımı kabul edilmez.
Belirli bir mühendisi iyi tanıdığımızı anlatın; yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mühendisi
mühendisi: Bu ile işaret edilen kişi, tanıyoruz fiilinin belirli nesnesidir. Bu yüzden belirtme eki -i gerekir; kökün sonundaki s değişmez.
Yeni masaları bizim mühendislerimiz için ayırdığımızı anlatın; boşluğu tek sözcükle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mühendislerimize
mühendislerimize: Masalar bizim ekibimizdeki birden çok kişiye ayrılmıştır. -ler çokluğu, -imiz bizimle ilişkiyi, -e ise yönelmeyi belirtir.
Konuşanın kendi mesleğini söylediği cümleyi tamamlayın; yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mühendisim
mühendisim: Özne ben olduğundan konuşan kendi mesleğini bildirir. İyelik anlamı istenseydi benim mühendisim söz grubuyla bir başka kişiden söz edilirdi.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Anahtarın bugün kimde olduğunu belirtin; boşluğa yalnızca mühendis sözcüğünün uygun biçimini yazın.
Belirli bir mühendisi iyi tanıdığımızı anlatın; yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Yeni masaları bizim mühendislerimiz için ayırdığımızı anlatın; boşluğu tek sözcükle tamamlayın.
Konuşanın kendi mesleğini söylediği cümleyi tamamlayın; yalnızca eksik sözcüğü yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere bir tasarım ekibi kurdurun. Anahtarın kimde olduğunu, toplantıya kimi çağırdıklarını ve masaları kimlere ayırdıklarını yazdırın. Son olarak mühendisim biçimini bir kez yüklem, bir kez iyelikli ad olarak kullandırın.