Bu B1 çalışmasında öğrencilerin bildikleri doğa adlarını bir yer betimlemesinde kullanmalarını hedefleyin. Önce bir çizimde dağ, vadi ve gölü işaretletin; ardından bitki adlarını ekleyerek genel addan özel ada geçin. Amaç, sözcükleri tek tek saymak yerine aralarındaki anlam ilişkisini kurmaktır.
Temel fikir
Sözcükleri anlam alanlarına ayırın: dağ, tepe ve vadi yer şekillerini; göl, nehir ve şelale suyla ilgili doğal oluşumları adlandırır. Bitki, ağaç ve çam sıralamasında kapsam giderek daralır. Yaprak ve çiçek ile bütünün bir parçasını adlandırmayı gösterin; çiçek sözcüğünün çiçekli bitki için de kullanıldığını belirtin. Nehir ile ırmak bu çalışmada aynı yanıtı karşılar.
| Sözcük | Bu dersteki anlamı |
|---|---|
| doğa | doğal dünya |
| manzara | bir yerden görünen görünüm |
| dağ | yüksek yer şekli |
| tepe | dağdan daha küçük yükselti |
| vadi | dağlar arasındaki uzun çukur alan |
| orman | ağaçlarla kaplı geniş alan |
| göl | karayla çevrili su kütlesi |
| nehir / ırmak | büyük akarsu |
| deniz | geniş tuzlu su kütlesi |
| kıyı | karanın suya değen kesimi |
| şelale | yüksekten dökülen akarsu |
| bitki | ağaç ve çiçek gibi canlıların genel adı |
| ağaç | odunsu gövdeli büyük bitki |
| çam | iğne yapraklı bir ağaç türü |
| yaprak | bitkinin yaprak kısmı |
| çiçek | bitkinin çiçek kısmı; çiçekli bitki |
| toprak | bitkilerin köklendiği yer tabakası |
| kaya | büyük taş kütlesi |
Örnekler
- Bu vadiden nehir geçiyor.
- Bugün ormanda yürüyüş yapıyoruz.
- Bu tepeden göl görünüyor.
- Dağın arkasında küçük bir şelale var.
- Kıyıdaki kayaların üstünde kuşlar var.
- Bu çamın yaprakları kışın da yeşil.
- Yağmurdan sonra toprak güzel kokuyor.
- Balkondan hem denizi hem ormanı görüyoruz; manzara harika.
- Patikanın iki yanında ağaçlar ve çiçekler var.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, kendi dilindeki doğa ve görünüm sözlerini tek sözcükle karşılamaya çalışabilir. Doğa ile manzara ayrımını bir orman fotoğrafı ve şehir manzarası üzerinden sorun: ikisi de manzara olabilir, ancak sözcükler her bağlamda birbirinin yerine geçmez. Deniz manzarası ifadesini bir bakış noktasıyla ilişkilendirin.
Kendin dene
Dağların arasındaki uzun, alçak alanı adlandırın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vadi
vadi: İpucundaki alan dağların arasında ve alçaktadır. Tepe ise çevresine göre yükselen bir yeri gösterdiği için burada uygun değildir.
Çiçekleri ve ağaçları kapsayan genel adı seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bitki
bitki: Çiçekleri ve ağaçları aynı grupta toplamak için genel ad gerekir. Kaya cansız bir taş kütlesini adlandırır; bu iki örneği kapsamaz.
Balkondan görülen deniz için uygun sözcüğü seçin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
manzara
manzara: Balkon bakış noktası, deniz ise oradan görülen yerdir. Yaprak seçilirse bütün görünüm yerine tek bir bitki bölümü adlandırılmış olur.
Büyük bir akarsuyu adlandırın. İki seçenek de kabul edilir.
Cevabı veya örnek cevabı göster
nehir / ırmak
nehir / ırmak: İpucu büyük bir akarsuyu sorar; iki ad da bu anlamı karşılar. Göl yanıtı ise akarsu yerine başka bir su oluşumunu belirtir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Dağların arasındaki uzun, alçak alanı adlandırın.
Çiçekleri ve ağaçları kapsayan genel adı seçin.
Balkondan görülen deniz için uygun sözcüğü seçin.
Büyük bir akarsuyu adlandırın. İki seçenek de kabul edilir.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden ormandan göle uzanan hayalî bir yürüyüşü dört cümleyle anlatmalarını isteyin. Bir yer şekli, bir su oluşumu ve iki bitki ya da bitki bölümü kullansınlar. Son cümlede dinlenme noktasından görülen yeri manzara sözcüğüyle anlatsınlar.