Bu öğretmen notu, B1 düzeyinde cümlede anlam çalışmasını tek sözcüklük ipuçlarından cümlenin bütünüyle gerekçelendirmeye taşır. Sorular bu ders için yazılmıştır; resmî sınav sorusu veya belirli bir sınavın biçim örneği değildir.

Temel fikir

Önce seçenekleri kapatıp öğrenciden boşluğun bir olayı mı, niteliği mi, değerlendirmeyi mi anlattığını bulmasını isteyin. Ardından açıklama, karşıtlık ve sonuç bildiren bölümleri ilişkilendirin: yani yeniden anlatımı, ama ve yine de beklentiye aykırı bilgiyi gösterebilir. Seçenek açıldığında öğrenci yalnızca aynı konuyla ilgili sözcüğü değil, bölümler arasındaki anlam ilişkisine uyan sözcüğü seçmelidir. Son okumada olumsuzluğu da denetletin.

Örnekler

  • Bu çözüm oldukça pratik.
  • Otobüs bugün zamanında geldi.
  • Bu açıklama bana yeterli gelmedi.
  • Salon henüz hazır değildi; bu yüzden gösteri ertelendi ve seyirciler bir saat bekledi.
  • Komşumuz Murat az konuşuyor ama yardıma ihtiyacımız olunca hemen geliyor; sessiz olması ilgisiz olduğu anlamına gelmiyor.
  • Kutunun üzerindeki açıklama çok ayrıntılıydı, yine de parçaları birleştirmek için yeterli değildi.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci çağrışımı kanıt sanabilir: sessiz bir komşu mutlaka ilgisiz değildir; az konuşup hemen yardıma gelebilir. Benzer biçimde uzun bir açıklama her amaç için yeterli olmaz. Yanlış yanıtta önce sözcüğün anlamını mı, yoksa cümledeki ipucunu mu kaçırdığını belirleyin.

Kendin dene

  1. Cümlenin bütününe uyan sözcüğü seçin. Yalnızca bu sözcüğü yazın. Toplantı iptal edilmedi; yalnızca tarihi değişti ve cuma yerine pazartesi yapılacak, yani toplantı ___. (ertelendi, başladı, unutuldu, tamamlandı)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ertelendi

    ertelendi: toplantı hâlâ yapılacak, ancak cuma yerine pazartesi gerçekleşecek. Bu daha sonraki tarih ertelemeyi gösterir; tamamlandı seçeneği ise toplantının bitmiş olduğunu söyler.

  2. Cümlenin bütününe uyan sözcüğü seçin. Yalnızca bu sözcüğü yazın. Bu tarif oldukça ___; özel bir araç gerektirmiyor ve yemek on dakikada hazır oluyor. (karmaşık, pratik, pahalı, eksik)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    pratik

    pratik: özel araç gerekmemesi ve yemeğin on dakikada hazır olması, tarifi uygulamanın kolaylığına işaret eder. Pahalı için malzeme fiyatları gibi bir bilgi gerekir; burada böyle bir bilgi yoktur.

  3. Cümlenin bütününe uyan sözcüğü seçin. Yalnızca bu sözcüğü yazın. Yeni komşumuz başta ___ görünüyordu ama birkaç sohbetten sonra bizi evine davet etti. (samimi, mesafeli, neşeli, cömert)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    mesafeli

    mesafeli: ilk izlenimle sonraki ev daveti arasında karşıtlık vardır. Samimi başlangıçtan beri yakınlık bildirir; bu seçim, ama ile kurulan beklenti değişimini açıklamaz.

  4. Cümlenin bütününe uyan sözcüğü seçin. Yalnızca bu sözcüğü yazın. Açıklama uzundu ama yalnızca cihazın renginden söz ediyordu; bu yüzden cihazı kullanmak için ___ değildi. (uzun, yeterli, yeni, pahalı)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yeterli

    yeterli: renk bilgisi cihazın kullanımını açıklamaz; metin uzun olsa bile bu amaç için yeterli değildir. Uzun seçilirse uzun değildi olur ve baştaki uzundu bilgisiyle çelişir.

Bugün kullan

Öğrencilerden her yanıtta belirleyici bölümü işaretlemelerini ve bir çeldiriciyi gerekçesiyle elemelerini isteyin. Sonra yalnızca ipucunu değiştirerek elenen sözcüğe uygun yeni bir cümle kurdurun.