Bu derste havaalanı sözcüğünü yalnızca bir ulaşım yeri olarak değil, belirtisiz ad tamlaması yapısını koruyan birleşik ad olarak ele alın. Öğrencinin doğru biçimi ezberlemesinin yanında, ekin sözcük içindeki yerini fark etmesini hedefleyin.
Temel fikir
Tahtada hava + alan + ı çözümlemesini gösterin. Durum ekinden önce gelen zamir n’sini havaalanına ve havaalanında biçimlerinde işaretleyin. Çoğul eki tamlama ekinden önce gelir: havaalanları. Kişi iyelik ekini getirirken tamlama ekinin yerini aldığını gösterin: havaalanım, havaalanımız. Alan sözcüğünün sonundaki n değişmez; bu çekimlerde ünsüz yumuşaması yoktur. Bizim havaalanımız ifadesi, yaşanılan yere hizmet veren havaalanını da anlatabilir.
| İşlev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | havaalanı |
| Belirtme durumu | havaalanını |
| Yönelme durumu | havaalanına |
| Bulunma durumu | havaalanında |
| Ayrılma durumu | havaalanından |
| İlgi durumu | havaalanının |
| Çoğul | havaalanları |
| Çoğul + bulunma | havaalanlarında |
| Birinci tekil kişi iyelik | havaalanım |
| İkinci tekil kişi iyelik | havaalanın |
| Üçüncü tekil kişi iyelik | onun havaalanı |
| Birinci çoğul kişi iyelik | havaalanımız |
| İkinci çoğul kişi iyelik / nezaket | havaalanınız |
| Üçüncü çoğul kişi iyelik (sayı bağlamdan anlaşılır) | onların havaalanı / onların havaalanları |
| Çoğul + birinci çoğul kişi iyelik | havaalanlarımız |
| Birinci çoğul kişi iyelik + bulunma | havaalanımızda |
Örnekler
- Yarın havaalanına erken gideceğiz.
- Annem havaalanında bizi bekliyor.
- Bu otobüs havaalanından geliyor.
- Haritada havaalanını bulduk.
- Havaalanının girişinde küçük bir kafe var.
- Büyük havaalanları geceleri de kalabalık oluyor.
- Bizim havaalanımız şehir merkezine çok yakın.
- Havaalanımızdan merkeze otobüsle gidiyoruz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci kapı → kapıya örneğini doğrudan bu sözcüğe aktarabilir. Havaalanıya yerine havaalanına yazmasının nedenini açıklamasını isteyin. Havaalanılar biçimi de çoğul ekinin tamlama ekinden sonra getirildiğini gösterir; doğru biçim havaalanları olur.
Kendin dene
Boşluğa havaalanı sözcüğünün yönelme durumunu yazın. Yarın ___ gideceğiz. (havaalanı)
Cevabı veya örnek cevabı göster
havaalanına
havaalanına: gideceğiz yüklemi bu bağlamda yönelme ister. Öğrencinin hedefi gösteren eki, bulunma bildiren havaalanında biçiminden ayırabildiğini kontrol edin.
Boşluğa havaalanı sözcüğünün çoğul biçimini yazın. Bu büyük ___ geceleri de kalabalık oluyor. (havaalanı, çoğul)
Cevabı veya örnek cevabı göster
havaalanları
havaalanları: yönergede çoğul istenir ve bir sayı sözcüğü bulunmaz. Öğrenci -lar ekini tamlama ekinin önüne getirmelidir; iki havaalanı gibi bir sayı öbeği farklı olurdu.
Birinci çoğul kişi iyelik ekini kullanarak boşluğu doldurun. Bizim ___ küçük ama kullanışlı. (havaalanı)
Cevabı veya örnek cevabı göster
havaalanımız
havaalanımız: bizim sözcüğü birinci çoğul kişiyi belirler. Tek bir havaalanı söz konusu olduğu için havaalanlarımız uygun değildir; iyelik eki tamlama ekinin yerini alır.
Havaalanı sözcüğünü çıkış yerini gösterecek biçimde tamamlayın. Otobüs ___ çıktı. (havaalanı)
Cevabı veya örnek cevabı göster
havaalanından
havaalanından: çıktı yüklemi çıkış yerini gösteren ayrılma durumunu gerektirir. Tamlama eki korunur; ardından zamir n’si ve -dan gelir. Sözcük tür adı olduğu için kesme işareti kullanılmaz.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğa havaalanı sözcüğünün yönelme durumunu yazın. Yarın ___ gideceğiz. (havaalanı)
Boşluğa havaalanı sözcüğünün çoğul biçimini yazın. Bu büyük ___ geceleri de kalabalık oluyor. (havaalanı, çoğul)
Birinci çoğul kişi iyelik ekini kullanarak boşluğu doldurun. Bizim ___ küçük ama kullanışlı. (havaalanı)
Havaalanı sözcüğünü çıkış yerini gösterecek biçimde tamamlayın. Otobüs ___ çıktı. (havaalanı)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere hayalî bir havaalanına gidişi, orada bekleyen bir kişiyi ve oradan ayrılışı anlattırın. Ardından tek bir ortak havaalanı ile birden fazla havaalanını karşılaştıran iki cümle yazdırın.