Bu B1 dersinde öğrencilerin tek bir adın çekimini kullanarak yer, yön ve aitlik ilişkilerini anlatmasını hedefleyin. Önce istasyon sözcüğünü harita üzerinde kullandırın; ardından metro istasyonu tamlamasına geçerek iki yapının durum eklerini karşılaştırın.

Temel fikir

İstasyon kökü çekim sırasında değişmez: istasyonu, istasyona, istasyonda, istasyondan. Son ünlünün o olması istasyonum ve istasyonun biçimlerindeki yuvarlak ünlüyü açıklar. Çoğuldan sonra ise istasyonlarımız olur. Metro istasyonu belirtisiz ad tamlamasıdır; tamlanandaki üçüncü tekil kişi iyelik eki korunur ve durum ekinden önce araya n girer: metro istasyonuna, metro istasyonunda. Tür adı olan bu sözcüklere kesme işareti eklenmez.

Karşılaştırılacak kalıplar
KullanımBiçim
Yalın durumistasyon
Belirtme durumuistasyonu
Yönelme durumuistasyona
Bulunma durumuistasyonda
Ayrılma durumuistasyondan
İlgi durumuistasyonun
Çoğulistasyonlar
Benim istasyonumistasyonum
Senin istasyonunistasyonun
Onun istasyonuistasyonu
Bizim istasyonumuzistasyonumuz
Sizin istasyonunuzistasyonunuz
Onların istasyonu/istasyonları; bağlama göreistasyonları
Bizim istasyonlarımızistasyonlarımız
Belirtisiz ad tamlamasımetro istasyonu
Tamlamada yönelmemetro istasyonuna
Tamlamada bulunmametro istasyonunda

Örnekler

  • Bu istasyonda bekliyoruz.
  • Tren istasyona yavaşça yaklaşıyor.
  • İstasyondan birlikte çıktık.
  • İstasyonun çatısı bu yıl yenilendi.
  • Bu hattaki istasyonlar birbirine çok yakın.
  • Bizim istasyonumuz biraz daha küçük.
  • Metro istasyonuna bu sokaktan gidiliyor.
  • Haritada bu istasyonu bulamadım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci metro istasyonda yazarsa yalnızca son eki düzeltmekle yetinmeyin. Önce tamlamayı metro istasyonu olarak kurdurun, sonra bulunma durumuna geçin. Tek başına istasyonda biçiminin doğru olduğunu da gösterin; sorun tamlamadaki ekin düşürülmesidir.

Kendin dene

  1. Boşluğa sözcüğün tamamını yazın: Tren istasyona yaklaşıyor.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    istasyona

    istasyona: Tren henüz hedefe yaklaşmaktadır. Yaklaşmak fiili yönelme durumu ister; bulunma durumu kullanılsa hareketin hedefi değil, gerçekleştiği yer belirtilirdi.

  2. Boşluğa sözcüğün tamamını yazın: İstasyonun çatısı yeni.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    istasyonun

    istasyonun: Çatının hangi yapıya ait olduğu belirtiliyor. Bu nedenle sözcük, çatısı ile belirtili ad tamlaması kurar; buradaki -un ikinci tekil kişi iyelik eki değildir.

  3. Birden çok istasyon için birinci çoğul kişi iyelik biçimini tek sözcükle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    istasyonlarımız

    istasyonlarımız: İstasyon sayısı birden fazla olduğu için önce çoğul eki gelir. Ardından gelen iyelik ekinin ünlüsü artık o değil, çoğul ekindeki a ile uyum gösterir.

  4. Yalnızca boşluğu doldurun: Metro istasyonunda bekliyoruz.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    istasyonunda

    istasyonunda: Cümlede metro zaten verilmiştir. Tamlanan eki olan -u korunur; araya n, ardından bekleme yerini bildiren -da gelir.

Bugün kullan

Öğrencilere bir istasyonda buluşma senaryosu verin. Bekleme yerini, arkadaşlarının gittiği yeri ve kendi istasyonlarının bir özelliğini üç cümleyle anlatsınlar. Bir cümlede metro istasyonu tamlamasına durum eki getirsinler.