Kaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine

Temel fikir

Kaynaştırma ünsüzü n, yalnızca üçüncü kişi iyelik ekinden sonra, durum ekinden önce gelir: evi + de = evinde, kapısı + a = kapısına. Durum eki ardından olağan ünlü uyumuna uyar.

Örnekler

• Annem şimdi evinde.Üçüncü kişi iyelik eki -i'den sonra, durum ekinden önce n gelir: ev-i-n-de. İyelik eki olmasaydı evde olurdu.
• Ali her sabah okuluna yürüyor.
• Babam arkadaşından mektup alıyor.
• Ayşe kedisini çok seviyor.
• Senin evinde çay var.Burada evinde, ev-in-de diye ayrılır: -in "senin" anlamındadır, n iyelik ekinin parçasıdır. Aynı yazım "onun evinde" anlamına da gelir; orada n kaynaştırma ünsüzüdür. Hangisi olduğunu zamir ya da bağlam gösterir.
• evindeev·iÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -si·nKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine·deBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
• kapısınakapı·sıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -si·nKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine·aYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
• evlerindenev·lerÇoğul eki: -ler / -lar·iÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -si·nKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine·denAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
• kedisinikedi·siÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -si·nKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evine·iBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
• evimdeev·imİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m·deBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta

Dikkat et

Öğrenciler ya n'yi düşürür (evide) ya da her iyelik ekinden sonra getirir (evimnde). evinde hem 'onun evinde' hem 'senin evinde' demektir; bunu bir zamirle (senin evinde) gösterin.

Kendin dene

1. evi sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   evinde

   evinde: evi ünlüyle bittiği için araya kaynaştırma n'si girer; ötümlü n'den sonra ek d ile başlar.

2. kapısı sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   kapısına

   kapısına: ünlüyle biten kapı sözcüğünde iyelik eki -sı olur, ardından n gelir; son ünlü kalın ı olduğu için yönelme eki -a olur.

3. evim sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   evimde

   evimde: evim birinci kişi iyeliğidir ve ünsüzle (m) biter; bu yüzden ek doğrudan gelir, n gerekmez.

4. okulu sözcüğüne ayrılma durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   okulundan

   okulundan: okulu iyelik eki -u ile biter; n'den sonra ayrılma eki kalın ünlü u'ya uyarak -dan olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir arkadaşlarının eşyalarının nerede olduğunu anlatan dört cümle yazmalarını ve her n'nin altını çizmelerini isteyin.