Bu B2 dersinde öğrencinin yalnızca çekimi değil, fiilin istediği durum ekini de seçmesi hedeflenir. Kaynak, olanak ve deneyim bildiren öbekleri aynı fiille kullandırın; ardından olumsuzluk ve izin sorusuna geçin.
Temel fikir
Yararlanmak fiilinin tümleci ayrılma durumundadır: deneyiminizden yararlanmak. Burada ayrılma eki fiziksel uzaklaşma bildirmez; yarar sağlanan kaynağı gösterir. Yararlan- gövdesini yararlanıyorum, yararlandım ve yararlanırım biçimleriyle karşılaştırın. Gelecek zamanda yararlanacak ile yararlanacağım arasındaki ünsüz değişimini gösterin. Tabloda onlar ile çoğul çekimler verilmiştir; insan bildiren çoğul özne açıkça söylendiğinde tekil yüklem de kullanılabilir.
| Özne | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | yararlanıyorum | yararlandım | yararlanacağım | yararlanırım |
| sen | yararlanıyorsun | yararlandın | yararlanacaksın | yararlanırsın |
| o | yararlanıyor | yararlandı | yararlanacak | yararlanır |
| biz | yararlanıyoruz | yararlandık | yararlanacağız | yararlanırız |
| siz | yararlanıyorsunuz | yararlandınız | yararlanacaksınız | yararlanırsınız |
| onlar | yararlanıyorlar | yararlandılar | yararlanacaklar | yararlanırlar |
Örnekler
- Bu sözlükten sık sık yararlanıyorum.
- Öğrenciler ücretsiz atölyelerden yararlanıyor.
- Bu projede deneyiminizden yararlanacağız.
- Dün raporu hazırlarken iki kaynaktan yararlandık.
- Bu uygulamadan artık yararlanmıyorum.
- Kütüphanenin çalışma odalarından yararlanabilir miyim?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci, anlam yakınlığı yüzünden kullanmak fiilinin belirtme durumundaki nesnesini buraya taşıyabilir. Bu sözlükten yararlanıyorum ile Bu sözlüğü kullanıyorum cümlelerini karşılaştırın. Bu sözlüğü yararlanıyorum biçimini düzeltirken yalnızca eki söylemeyin; değişen fiilin tümleç seçimini de açıklatın.
Kendin dene
Bu ___ yararlanıyorum. cümlesini kitap sözcüğünün uygun biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kitaptan
kitaptan: Kitap, yarar sağlanan kaynaktır. Ek ünsüzle başladığından sondaki p yumuşamaz; kitabı yanıtı öğrencinin belirtme durumunu bu fiile taşıdığını gösterir.
yararlanıyorum biçimini olumsuz yapın: Bu uygulamadan artık ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yararlanmıyorum
yararlanmıyorum: artık ile birlikte kullanımın sona erdiği anlatılır. Öğrencinin olumlu biçimi olduğu gibi bırakmadığını ve -yor öncesinde olumsuzluk bildiren -mı- bölümünü kullandığını denetleyin.
yararlanmak fiilini gelecek zaman birinci tekil kişide çekimleyin: Yarın bu kaynaktan ___.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yararlanacağım
yararlanacağım: Yarın gelecek zamanı, verilen ben ise birinci tekil kişiyi belirler. Ünlüyle başlayan kişi eki önünde gelecek zaman ekinin sonundaki k, ğ olur.
yararlanabilirim biçimini evet-hayır sorusuna dönüştürün: Bu odadan ___?
Cevabı veya örnek cevabı göster
yararlanabilir miyim
yararlanabilir miyim: Konuşan kişi oda kullanımına izin istemektedir. Bu yapıda kişi eki soru edatına gelir; miyim fiilden ayrı yazılır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Bu ___ yararlanıyorum. cümlesini kitap sözcüğünün uygun biçimiyle tamamlayın.
yararlanıyorum biçimini olumsuz yapın: Bu uygulamadan artık ___.
yararlanmak fiilini gelecek zaman birinci tekil kişide çekimleyin: Yarın bu kaynaktan ___.
yararlanabilirim biçimini evet-hayır sorusuna dönüştürün: Bu odadan ___?
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir proje için iki kaynak seçmelerini isteyin. Kaynaklardan geçmişte ve gelecekte nasıl yararlandıklarını ya da yararlanacaklarını anlatsınlar; sonra yararlanabilir miyim ile bir odayı kullanmak için izin istesinler.