Bu B2 dersinde öğrencinin yalnızca çekim üretmesini değil, vazgeçilen şeyi doğru tümleçle belirtmesini hedefleyin. Henüz başlanmamış bir tasarıdan vazgeçmek ile sürdürülen bir etkinliği bırakmak için iki ayrı bağlam kurun; fiili yalnızca başarısızlıkla eşleştirmeyin.
Temel fikir
Vazgeçmek fiilinin bu kullanımında tümleç ayrılma durumundadır: bu plandan vazgeçmek. Eylem bildiren tümleç için mastara ayrılma durumu eki gelir: beklemekten vazgeçmek. Öğrenciden fiili bitişik yazmasını ve vazgeçtim, vazgeçiyorum, vazgeçeceğim biçimlerini karşılaştırmasını isteyin. Gövdedeki ç korunur; vazgeçeceğim biçimindeki ğ, gelecek zaman ekindedir. Tablo onlar için çokluk uyumlu biçimleri gösterir; insan bildiren bu çoğul öznede tekil yüklem de kullanılabilir.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz geçmiş zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | vazgeçiyorum | vazgeçtim | vazgeçeceğim | vazgeçerim | vazgeçmedim |
| sen | vazgeçiyorsun | vazgeçtin | vazgeçeceksin | vazgeçersin | vazgeçmedin |
| o | vazgeçiyor | vazgeçti | vazgeçecek | vazgeçer | vazgeçmedi |
| biz | vazgeçiyoruz | vazgeçtik | vazgeçeceğiz | vazgeçeriz | vazgeçmedik |
| siz | vazgeçiyorsunuz | vazgeçtiniz | vazgeçeceksiniz | vazgeçersiniz | vazgeçmediniz |
| onlar | vazgeçiyorlar | vazgeçtiler | vazgeçecekler | vazgeçerler | vazgeçmediler |
Örnekler
- Ben bu plandan vazgeçtim.
- Biz beklemekten vazgeçtik.
- Bu hedeften asla vazgeçmem.
- Yeni bir bisiklet almaktan vazgeçiyorum.
- Bu yöntemden vazgeçeceğiz.
- Denemekten vazgeçmeyin.
- Yürümekten vazgeçmedim; sadece biraz dinlendim.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Başka bir dildeki nesne yapısı nedeniyle bu planı vazgeçtim yazan öğrenciden vazgeçilen şeyi ayrılma durumu ekiyle belirtmesini isteyin: bu plandan. Anlamı da denetleyin: Yürümekten vazgeçmedim; sadece biraz dinlendim cümlesinde dinlenmek, yürümeyi bırakma kararı değildir.
Kendin dene
Bu plandan vazgeçildiğini anlatın. Boşluğa ekli plan sözcüğünün tamamını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
plandan
plandan: Vazgeçilen şey plandır; bu yüzden belirtme değil ayrılma durumu gerekir. Sözcüğün son ünlüsü ve son sesi -dan biçimini seçtirir.
Daha ucuz bir oda bulunca otelde kalma kararından vazgeçildi. Kalmak fiilini tümleç olacak biçimde yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kalmaktan
kalmaktan: Daha ucuz bir oda bulunması, otelde kalma kararını değiştirmiştir. Eylemi adlandıran kalmak mastarı korunur; sonundaki k nedeniyle ek -tan olur.
Yürümeye devam edildi. Vazgeçmek fiilini ben için olumsuz görülen geçmiş zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vazgeçmedim
vazgeçmedim: Yürümeye devam edildiği için olumlu geçmiş zaman bağlama uymaz. Olumsuzluk eki -me- ile geçmiş zaman eki birleşince -medi- oluşur; son -m birinci tekil kişiyi gösterir.
Birden çok arkadaşınıza denemeyi bırakmamalarını söyleyin. Vazgeçmek fiilinin siz için olumsuz emir biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vazgeçmeyin
vazgeçmeyin: Birden çok arkadaşa denemeyi bırakmamaları söylenmektedir. Olumsuz emir biçiminde -me- ile çokluk bildiren kişi eki arasına y girer.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Bu plandan vazgeçildiğini anlatın. Boşluğa ekli plan sözcüğünün tamamını yazın.
Daha ucuz bir oda bulunca otelde kalma kararından vazgeçildi. Kalmak fiilini tümleç olacak biçimde yazın.
Yürümeye devam edildi. Vazgeçmek fiilini ben için olumsuz görülen geçmiş zamanda çekimleyin.
Birden çok arkadaşınıza denemeyi bırakmamalarını söyleyin. Vazgeçmek fiilinin siz için olumsuz emir biçimini yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere iptal edilen bir plan ve kısa bir aradan sonra sürdürülen bir etkinlik anlatan iki durum verin. Ayrılma durumlu tümleçleri işaretletin; ardından denemeyi sürdüren bir gruba olumsuz emirle destek vermelerini isteyin.