Regionale accenten: klankverschillen en vaste spelling

Het idee

Gebruik een klankverschil als aanwijzing, controleer de betekenis en herstel de standaardspelling. Het standaardturks is gebaseerd op de variëteit van Istanbul, maar niet iedereen in die stad spreekt hetzelfde. In sommige noordoostelijke Zwarte Zeevariëteiten verliezen klinkers hun ronding. Houd bij kül / kil (as / klei) de tong voor in de mond; rond de lippen voor ü, maar niet voor i. In Muğla in het Egeïsche gebied kan een k aan het woordbegin stemhebbend worden. Vergelijk kaz / gaz (gans / gas) en let op de trilling van de stembanden. In Urfa in het zuidoosten kan een geschreven k overeenkomen met een wrijfklank: hoorbare wrijving in plaats van een volledige afsluiting, zoals in de regionale tegenhanger van yok. Dit zijn plaatselijke patronen, geen regels voor iedere spreker uit die gebieden.

Voorbeelden

• Bu kapı zor açılıyor.Deze deur gaat moeilijk open.
• Kül rüzgârda etrafa savruldu.De as werd door de wind verspreid.
• Bu odada ışık yok.Er is geen licht in deze kamer.
• külas
• kilklei
• kazgans
• gazgas

Let op

Vervang niet automatisch elke i door ü of elke g door k. In de standaardtaal zijn kil en kül, en gaz en kaz, verschillende woorden. De context helpt het verschil te begrijpen; één klank onthult geen woonplaats of geboorteplaats.

Probeer het zelf

1. Kies het standaardwoord voor wat na verbranding overblijft: kül of kil.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kül

   kül: Na verbranding blijft as over; kil betekent klei. De betekenis bepaalt de standaardspelling met ü, ook als de klinker minder gerond klinkt.

2. Een spreker uit Muğla spreekt de beginklank van het woord voor deur stemhebbend uit. Schrijf het Turkse woord in de standaardspelling.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kapı

   kapı: Het bedoelde voorwerp is een deur. Een stemhebbende beginklank in de regionale uitspraak verandert de standaardspelling niet in een woord met g.

3. Vul aan in de standaardspelling: Bu odada ışık ___. Er is geen licht, ook als de laatste medeklinker regionaal met wrijving wordt uitgesproken.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yok

   yok: De zin geeft aan dat er geen licht is. Regionale wrijving aan het einde verandert de geschreven k niet in h.

4. Kun je met één klankkenmerk zeker bepalen uit welke stad iemand komt? Antwoord met evet of hayır.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   hayır

   hayır: Hetzelfde klankkenmerk kan op meerdere plaatsen voorkomen, en mensen binnen één regio spreken verschillend. Eén aanwijzing is niet genoeg om een stad te bepalen.

Gebruik het vandaag

Zeg kül / kil en kaz / gaz en let op lipronding en stemhebbendheid. Onderstreep daarna kapı, kül en yok in de zinnen. Leg uit welke klank kan variëren en waarom de standaardspelling blijft. Koppel de zinnen niet zonder meer aan een stad.