Voorste en achterste klinkers: kal en kel

Het idee

Turkse klinkers worden gevormd achter in de mond (a ı o u) of voorin (e i ö ü). Als alleen die plaats verandert, krijg je een ander woord: kal (‘blijf!’) en kel (‘kaal’), bal (‘honing’) en bel (‘taille’), kır (‘platteland’) en kir (‘vuil’). Ook een k voor een voorste klinker wordt verder naar voren gevormd. Bij deze les hoort geen opname, dus leer het via de mondstand: bij a ı o u is de tong teruggetrokken, bij e i ö ü beweegt hij naar voren richting de tanden.

Voorbeelden

• Bugün evde kalıyorum.Vandaag blijf ik thuis.
• Babam çarşıdan bal aldı.Mijn vader heeft honing op de markt gekocht.
• Dün belim çok ağrıdı.Gisteren deed mijn rug veel pijn.
• kalblijf!Trek de tong terug en zeg a; ook de k wordt ver achteraan gevormd, zoals in „kar”. Er is geen opname, vertrouw dus op je mondstand.
• kelkaalBreng de tong naar voren, trek de lippen iets uiteen en zeg e, met een lichte, voorste k zoals in „kind”. Eén letter verschilt: kal en kel zijn verschillende woorden.
• kırplattelandBij ı ligt de tong achter en zijn de lippen niet afgerond; bij i ligt hij voor en zijn de lippen gespreid. De punt beslist over het woord: kır is niet kir.
• kirvuil
• darsmal
• derzegt (hij, zij, het)

Let op

Zie a en e niet als één klinker met twee accenten: wie kel schrijft terwijl ‘blijf!’ bedoeld is, schrijft ‘kaal’. Hetzelfde geldt voor ı en i: kır is niet kir.

Probeer het zelf

1. Vul de ontbrekende klinker in voor het woord ‘kaal’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kel

   kel: ‘kaal’ heeft de voorste klinker e; met de achterste a zou het kal zijn, en dat betekent ‘blijf!’.

2. Vul de ontbrekende klinker in voor het woord ‘honing’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   bal

   bal: ‘honing’ heeft de achterste a; met de voorste e zou het bel zijn, de taille.

3. Vul de ontbrekende klinker in voor het woord ‘smal’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   dar

   dar: ‘smal’ heeft de achterste a; met de voorste e krijg je der, ‘zegt’.

4. Vul de ontbrekende klinker in voor het woord ‘overstroming’.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   sel

   sel: ‘overstroming’ heeft de voorste e; met de achterste a zou het sal zijn, een vlot.

Gebruik het vandaag

Zeg de paren kal/kel, bal/bel en sal/sel hardop voor een spiegel: bewegen tong en lippen bij e naar voren? Schrijf daarna nog een paar op dat je in het Turks hoort.