Je kunt alle woorden op een pagina kennen en toch een verkorte vorm in een gesprek missen. Deze B1-les verbindt enkele veelvoorkomende verkortingen met hun volledige schrijfvorm. Er is geen opname bijgevoegd; de tabel geeft slechts een benadering van de uitspraak.

Het idee

In informele spraak kan de r van -yor aan het woordeinde of vóór een medeklinker wegvallen: bekliyor kan klinken als bekliyo en biliyorsun als biliyosun. Persoon en betekenis blijven gelijk. Bij ne yapıyorsun wordt ook het begin verkort, waardoor bijvoorbeeld napıyosun ontstaat. Herken dit als een vaste uitdrukking; het is geen algemene regel om woorden samen te voegen. Zeg ter vergelijking bekliyor met een korte aanraking van de tongpunt vlak achter de boventanden bij de laatste r, en daarna bekliyo zonder die laatste aanraking. De uitspraak verschilt per spreker; de volledige vorm is ook mogelijk. De verkortingen in de tabel beschrijven spraak; gebruik in de oefeningen de standaardspelling.

Patronen vergelijken
StandaardspellingMogelijke informele uitspraak (bij benadering)
ne yapıyorsunnapıyosun
bekliyorbekliyo
biliyorsunbiliyosun
çalıyorçalıyo
yaklaşıyoryaklaşıyo
arıyorsunarıyosun

Voorbeelden

  • Sen burada ne yapıyorsun?Wat doe je hier?
  • Taksi kapıda bekliyor.De taxi wacht voor de deur.
  • Bu adresi biliyorsun.Je kent dit adres.
  • Telefon yine çalıyor.De telefoon gaat weer.
  • Tren yaklaşıyor.De trein komt dichterbij.
  • Beni arıyorsun.Je belt me.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Laat niet elke r weg: de eerste r van arıyorsun hoort bij de stam ara- en blijft in arıyosun staan. Ook is napıyosun geen nieuw werkwoord voor het woordenboek. Herstel de twee woorden: ne yapıyorsun.

Probeer het zelf

  1. Schrijf napıyosun in de standaardspelling.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ne yapıyorsun

    ne yapıyorsun: in de verkorting zit ook het vraagwoord ne verborgen. Door beide woorden te herstellen behoud je de vraag „wat doe je?”.

  2. Schrijf bekliyo in de standaardspelling.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bekliyor

    bekliyor: de taxi wacht nog steeds. De laatste r hoort bij de uitgang voor de tegenwoordige duurvorm; het wegvallen ervan betekent geen andere tijd.

  3. Schrijf biliyosun in de standaardspelling.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    biliyorsun

    biliyorsun: -sun verwijst nog steeds naar degene die je aanspreekt. Zet er r voor terug; alleen biliyor zou de informatie over de tweede persoon verliezen.

  4. Schrijf arıyosun in de standaardspelling.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    arıyorsun

    arıyorsun: behoud de eerste r, die al in arıyosun staat, en herstel de tweede in -yor. Het betekent nog steeds „je belt”.

Gebruik het vandaag

Bedek de kolom met standaardvormen en reconstrueer ze vanuit de uitspraakaanwijzingen. Lees daarna de zes zinnen met volledige vormen. Probeer bekliyor één keer te verkorten zonder de betekenis te veranderen; je hoeft dat niet in elk gesprek na te doen.