Je leert woorden van Arabische, Perzische en Franse oorsprong met hun Turkse uitspraak lezen. Bij deze les hoort geen opname; gebruik de geschreven contrasten en de aanwijzingen voor je tongstand.

Het idee

Leer bij een leenwoord ook het Turkse klankpatroon. Sommige Arabische en Perzische leenwoorden behouden lange klinkers: houd de eerste klinker in sade en de middelste in beraber aan, zonder pauze of extra lettergreep. Vergelijk adet (een stuk) met âdet (een gewoonte): het tweede woord begint met een lange klinker. In kâr (winst) is de klinker lang en maak je de k verder naar voren, bij het harde gehemelte; in kar (sneeuw) niet. Franse leenwoorden zoals proje en jilet hebben j: houd je tong vlak achter de tandkasrand en laat lucht met stemgeluid doorstromen, als een stemhebbende ş. De Turkse c begint juist met een korte volledige afsluiting.

Voorbeelden

  • Bu tasarım oldukça sade.Dit ontwerp is vrij eenvoudig.
  • Bugün beraber yemek hazırlıyoruz.We maken vandaag samen eten klaar.
  • Yeni projeyi yarın konuşalım.Laten we het nieuwe project morgen bespreken.
  • adeteen stuk
  • âdeteen gewoonte; een gebruik
  • karsneeuw
  • kârwinst
  • jileteen scheermesje
  • berabersamen

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Niet elke lange klinker krijgt een dakje: sade en beraber schrijf je zonder. Voeg dus zelf geen teken toe. Lengte betekent één klinker aanhouden, niet twee keer uitspreken of alleen beklemtonen. Ook een bekend Frans woord vraagt Turkse klinkers en de Turkse r; vervang j niet door c.

Probeer het zelf

  1. Welk woord heeft in het Standaardturks een lange klinker: sade (eenvoudig) of masa (tafel)? Schrijf het woord.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    sade

    sade: in de standaarduitspraak is de eerste klinker lang; masa heeft die lengte niet. Houd sade in twee lettergrepen, ook als je de eerste klinker aanhoudt.

  2. Vul pro_e (project) aan. Schrijf de letter voor doorlopende stemhebbende wrijving: j of c.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    j

    j: deze letter staat in proje voor doorlopende stemhebbende wrijving. Met c zou daar eerst een afsluiting bijkomen, dus een andere medeklinker.

  3. Kies in Bu satıştan kâr ettik. (We hebben winst gemaakt op deze verkoop) de betekenis van kâr: kazanç (winst) of kar yağışı (sneeuwval).

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kazanç

    kazanç: de zin gaat over verdiend geld. Daarom past kâr, met een voorste k en lange klinker, en niet het weerwoord kar.

  4. Welke lettergreep van beraber bevat de lange klinker? Schrijf be, ra of ber.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ra

    ra: in be-ra-ber zit de lange a in de middelste lettergreep. Die lengte verandert de duur, niet het aantal van drie lettergrepen.

Gebruik het vandaag

Lees de drie zinnen en wissel daarna adet/âdet en kar/kâr af. Noem steeds de betekenis en houd lange klinkers aan zonder extra lettergreep. Zeg daarna proje en jilet met doorlopende stemhebbende wrijving bij j en schrijf met elk een nieuwe zin.