Öğrencilerin en ile üstünlük derecesini kurmasını ve ekin ad grubunun sonuna geldiğini görmesini hedefleyen kısa bir not.

Temel fikir

Türkçe dilbilgisinde bu yapı, sıfat ya da zarfın önüne gelen en sözcüğüyle kurulan üstünlük derecesidir: en güzel, en büyük. En ayrı yazılır ve hiç değişmez; hâl ve iyelik ekleri grubun son adına gelir: en büyük odayı.

Karşılaştırılacak kalıplar
KullanımTürkçeAnlam
sıfatın önündeen güzelen güzel
zarfın önündeen hızlıen hızlı
fiilleen çok severimen çok severim
karşıtıen az severimen az severim
grubu belirtirkenşehrin en ucuz otelişehrin en ucuz oteli
durum ekiyleen büyük odayıen büyük odayı

Örnekler

  • Elif en hızlı koşuyor.Zarfın önünde de en üstünlük bildirir: hızlı sözcüğüne ek gelmez, en hızlı koşuyor 'herkesten hızlı koşuyor' demektir.
  • Ben en çok çay içerim.En çok, 'ne kadar' ya da 'ne sıklıkla' sorusuna karşılık gelir; sıfattan önce değil, ad ya da fiilden önce gelir. Özne olan ben düşebilir: En çok çay içerim.
  • En büyük odayı ben alıyorum.Durum eki en'e ya da sıfata değil, addan gelir: oda + -yı = odayı. Sıfat değişmez.
  • En iyi arkadaşım Mert.
  • Bu otel şehrin en ucuz oteli.Grubu belirtmek için grup ilgi durumunda (şehrin), ad tamlanan ekiyle (oteli) kullanılır; aradaki en ucuz değişmez.
  • Ailemizin en yaşlı üyesi dedem.
  • Hangisi en kolay soru?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler sık sık en çok güzel ya da en daha güzel der. Doğrusu en güzel: en çok fiil ve adlarla (en çok severim) kullanılır, daha ise iki şeyi karşılaştırır.

Kendin dene

  1. Boşluğu üstünlük derecesini kuran sözcükle doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    en

    en: sıfat olan kolay önüne en alır; sıfata ek gelmez, daha da kullanılmaz.

  2. arkadaş sözcüğünü kullanarak, benim için hepsinden iyi olan arkadaşı üstünlük derecesiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    en iyi arkadaşım

    en iyi arkadaşım: en iyi değişmez, iyelik eki -ım grubun son adı olan arkadaş sözcüğüne gelir.

  3. Boşluğa iki sözcük yazın: çay benim için her şeyden önde.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    en çok

    en çok: severim fiildir; fiille derece bildirmek için en çok kullanılır, tek başına en yetmez.

  4. Eki ekleyin: sınıftaki boyu herkesten uzun olan öğrenci.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    öğrencisi

    öğrencisi: sınıfın ilgi durumunda olduğu için ad tamlanan ekini alır; öğrenci ünlüyle bittiğinden ek -si olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden en ile dört cümle yazmalarını ve her cümlede eki hangi sözcüğün aldığını işaretlemelerini isteyin.