Öğrencilerin bir şeyin ne ölçüde ya da ne kadar olduğunu söylemesi için kısa bir not.
Temel fikir
Derece (miktar) zarfları, ölçtükleri sıfatın, zarfın ya da fiilin hemen önüne gelir ve ek almaz: çok yorgunum, biraz korkuyor. çok yüksek derece, biraz küçük bir miktar, az yetersizlik, fazla aşırılık bildirir; çok az ise “pek az” demektir.
| Sözcük | Örnek |
|---|---|
| çok | Bugün çok yorgunum. |
| biraz | Kahveye biraz süt koyuyorum. |
| az | Evde az ekmek var. |
| çok az | Dün gece çok az uyudum. |
| fazla | Çorba bugün fazla tuzlu. |
Örnekler
- Bugün çok yorgunum.
- Kahveye biraz süt koyuyorum.
- Çorba bugün fazla tuzlu.fazla olması gerekenden fazlasını bildirir; çorba yalnızca çok tuzlu değil, aşırı tuzludur.
- Dün gece çok az uyudum.çok, az sözcüğünü pekiştirir: çok az “pek az” demektir. Bir derece zarfı başka birinin önünde durabilir.
- Evde az ekmek var.az yetmediğini bildirir. Evde biraz ekmek var ekmeğin bulunduğunu söylerdi.
- Bu hafta fazla çalıştım.
- Çocuk biraz korkuyor.
- Bu ders çok zor değil.Derece zarfı sıfatın önünde durur, değil sıfatı izler: pek zor değil.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler fazla sözcüğünü “çok” yerine kullanır; oysa fazla bir şikâyet taşır: çay fazla sıcak içilemeyecek kadar sıcak demektir. az ile biraz da karıştırılır: az ekmek var yetersizliği, biraz ekmek var ekmeğin bulunduğunu bildirir.
Kendin dene
Boşluğu doldurun: çay olması gerekenden sıcak (aşırı sıcak).
Cevabı veya örnek cevabı göster
fazla
fazla: çay olması gerekenden sıcaktır; bu anlam fazla ile verilir, çok yalnızca “pek sıcak” der.
Boşluğu doldurun: evde ekmek yok denecek kadar, yetmiyor.
Cevabı veya örnek cevabı göster
az
az: ekmek yetmiyor; bu uyarı az ile verilir, biraz ekmeğin bulunduğunu söyler.
Boşluğu doldurun: bu film pek güzel.
Cevabı veya örnek cevabı göster
çok
çok: film yalnızca pek güzel, şikâyet yok; çok, sıfat olan güzel sözcüğünün hemen önünde durur.
Boşluğu doldurun: bana az miktarda su verir misin?
Cevabı veya örnek cevabı göster
biraz
biraz: istenen ve yeterli küçük bir miktar; biraz, ad olan su sözcüğünden önce gelir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu doldurun: çay olması gerekenden sıcak (aşırı sıcak).
Boşluğu doldurun: evde ekmek yok denecek kadar, yetmiyor.
Boşluğu doldurun: bu film pek güzel.
Boşluğu doldurun: bana az miktarda su verir misin?
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden gününü anlatan dört cümle yazmalarını, her cümlede çok, az, biraz ve fazla sözcüklerinden birini kullanmalarını ve derece zarfının önünde durduğu sözcüğün altını çizmelerini isteyin.