Ünlüyle biten bir adın hâl, iyelik ve çokluk eklerini göstermek için kısa bir öğretmen notu.
Temel fikir
Anne ünlüyle biten bir addır: belirtme ve yönelme ekinden önce y kaynaşır (anneyi, anneye), tamlayan ekinden önce n (annenin). Üçüncü kişi iyeliği annesi olur ve ondan sonra her hâl eki n alır (annesine, annesinden).
| Ek | anne | annem | annesi |
|---|---|---|---|
| — | anne | annem | annesi |
| -i | anneyi | annemi | annesini |
| -e | anneye | anneme | annesine |
| -de | annede | annemde | annesinde |
| -den | anneden | annemden | annesinden |
| -in | annenin | annemin | annesinin |
Örnekler
- Annem bugün bize geliyor.
- Annemi her gün arıyorum.ara- fiili belirtili nesne alır; bu yüzden annem sözcüğüne belirtme eki gelir: annemi.
- Ayşe annesine çiçek aldı.İyelik ekinden (-si) sonra yönelme eki n kaynaştırması alır: annesine. Yalın anneye kimin annesi olduğunu söylemez.
- annemdenannemİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mdenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- annelerimizannelerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzÖnce çokluk eki -ler, sonra iyelik eki -imiz gelir: anne·ler·imiz.
- anneyeanneyeYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -yaAnne ünlüyle bittiği için yönelme eki -e önüne y kaynaştırması alır: anneye.
- Annenin telefonu masada.Annenin hem anne+nin hem annen+in olabilir; ikisi de aynı yazılır. Anlamı bağlam belirler.
- Annen nerede?Annen, sen diye hitap edilen kişi içindir. Siz diye hitap ederken Anneniz nerede? denir.
- Bu hafta sonu annemde kalıyorum.Kişi adındaki bulunma durumu 'o kişinin yanında/evinde' demektir: annemde için ev sözcüğü gerekmez.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler annesiye ya da anne'ye yazar. İyelik ekinden sonra kaynaştırma harfi n'dir; kesme işareti yalnızca özel adlarda kullanılır. Annenin hem anne+nin hem annen+in olabilir, anlamı bağlam belirler.
Kendin dene
anne sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
anneyi
anneyi: ünlüyle biten ada belirtme eki gelirken araya y kaynaştırması girer.
Benim annem için yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
anneme
anneme: annem ünsüzle bittiği için kaynaştırma gerekmez; ince ünlü e yönelme ekini -e yapar.
Senin annen için ayrılma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
annenden
annenden: annen ünsüzle biter ve ek doğrudan gelir; n ötümlü olduğu için ek d ile başlar.
Onun annesi için yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
annesine
annesine: -si iyelik ekinden sonra hâl ekleri n kaynaştırması alır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
anne sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.
Benim annem için yönelme durumu ekini getirin.
Senin annen için ayrılma durumu ekini getirin.
Onun annesi için yönelme durumu ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden anne sözcüğüyle belirtme, yönelme, bulunma ve ayrılma hâllerinde birer cümle yazmalarını isteyin; kaynaştırma harfinin altını çizsinler.