Öğrencilerin ünlüyle biten bir adı çekimlemesi ve bitişik yazılan bulunma ekiyle ayrı yazılan da bağlacını ayırması için kısa bir not.
Temel fikir
oda adı ünlüyle biter (kalın a); bu yüzden ünlüyle başlayan ekler kaynaştırma ünsüzü ister: odaya, odayı. Üçüncü kişi iyeliği odası olur, ardından hâl eki gelirse odasına biçimini alır. Ünsüzle başlayan ekler doğrudan eklenir: odalar, odada, odam.
| Gövde | Ek | Biçim |
|---|---|---|
| oda | -lar | odalar |
| oda | -da | odada |
| oda | -dan | odadan |
| oda | -y + -a | odaya |
| oda | -y + -ı | odayı |
| oda | -nın | odanın |
| oda | -m | odam |
| oda | -mız | odamız |
| oda | -sı | odası |
| oda | -sı + -n + -a | odasına |
| oda | -lar + -ımız + -dan | odalarımızdan |
| oda | da (ayrı yazılır) | oda da |
Örnekler
- Kedi odada uyuyor.
- Yarın odayı boyuyoruz.Odayı belirtme hâlidir; ünlüyle biten ada kaynaştırma y gelir, odaı yazılmaz.
- Odam küçük ama güzel.
- Salon temiz, oda da temiz.Buradaki da, 'de' anlamında ayrı yazılan bağlaçtır; bitişik yazılan odada ise 'odanın içinde' demektir.
- Annemin odası mavi.Sahip adı tamlayan ekini alır (annemin), oda ise ünlüden sonra -sı alır: odası. Ünsüzle biten ev adında aynı iş -i ile yapılır: evi.
- odalarımızdanodalarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- odasınaodasıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evineaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- odayaodayKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler bulunma durumu eki -da ile 'de/da' bağlacını karıştırır: odada 'odanın içinde', oda da ise 'oda da' (ayrıca) demektir. Bağlaç hiçbir zaman ta'ya dönüşmez; farkı karşılaştırmalı cümlelerle gösterin.
Kendin dene
oda sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
odaya
odaya: ad ünlüyle bittiği için yönelme eki kaynaştırma y ile gelir; girmek fiili bu hâli ister.
oda sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
odayı
odayı: belirtili nesne belirtme hâlinde olur ve ünlüden sonra araya kaynaştırma y girer.
oda sözcüğüne iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
odam
odam: ünlüyle biten adlara 'benim' eki yalnızca -m olarak eklenir; odaım yanlıştır.
Boşluğa 'de/da' bağlacının doğru biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
da
da: 'de/da' bağlacıdır ve ayrı yazılır; bitişik yazılırsa bulunma eki olur ve cümlenin anlamı değişir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
oda sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
oda sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.
oda sözcüğüne iyelik ekini getirin.
Boşluğa 'de/da' bağlacının doğru biçimini yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden odada, odaya, odam ve bir oda da içeren dört cümle yazmalarını isteyin.