Öğrencilerin para sözcüğünü eklerle kurmasını ve ne zaman ek alıp almadığını ayırt etmesini sağlamak isteyen öğretmenler için kısa bir not.
Temel fikir
Ünlüyle biten para adına ünlüyle başlayan ek gelince araya kaynaştırma ünsüzü girer: parayı, paraya, paranın. İyelik ekleri kısalır: param, paran, parası, paramız. Para madde adıdır; genel anlamda ek almaz (Para biriktiriyorum), belirli bir miktar için belirtme eki gerekir (Parayı masaya bıraktım).
| Biçim | Örnek | Anlam |
|---|---|---|
| para | Para biriktiriyorum. | genel anlamda para |
| parayı | Parayı sayıyorum. | belirli para (nesne) |
| paraya | Paraya ihtiyacım var. | yönelme |
| param | Param az. | benim |
| paranın | Paranın hepsi burada. | tamlayan |
| parası | Parası çok. | onun |
| paramız | Paramız bitti. | bizim |
Örnekler
- Paramı cüzdanıma koydum.
- Bugün hiç param yok.
- Babam her ay para biriktiriyor.Burada para genel anlamdadır; bu yüzden ek almaz, belirtme eki ve kaynaştırma y'si yoktur. Parayı biriktiriyor belirli bir miktarı anlatırdı.
- Parayı masaya bıraktım.Parayı, para, iki ünlüyü ayıran y ve belirtme eki ı'dan oluşur; çünkü konuşanlar hangi paradan söz edildiğini bilir.
- Paran cebinde mi?
- Çocuğun parası çantada.
- paramızdanparamızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- paraylaparaylaBirliktelik ve araç eki: -le / -la
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler genel anlamdaki paraya da belirtme eki getirir: Parayı biriktiriyorum belirli bir miktarı anlatır, genel anlam için Para biriktiriyorum denir. Ünlüleri yan yana yazmak da sık hatadır: paraa, paraı yerine paraya, parayı.
Kendin dene
para sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
paraya
paraya: kalın ünlüden sonra yönelme eki -a olur; para ünlüyle bittiği için araya y girer.
para sözcüğüne “benim” iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
param
param: ünlüden sonra benim eki yalnızca -m olur.
para sözcüğüne belirli bir miktar için nesne ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
parayı
parayı: belirli bir miktar nesne olduğu için belirtme eki gelir; iki ünlünün arasına y girer, kalın ünlü ı verir.
para sözcüğüne onun iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
parası
parası: ünlüden sonra onun iyeliği -sı olur; kalın a ünlüsü ı verir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
para sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
para sözcüğüne “benim” iyelik ekini getirin.
para sözcüğüne belirli bir miktar için nesne ekini getirin.
para sözcüğüne onun iyelik ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden para üzerine dört cümle yazmalarını, para sözcüğünün ek almadığı cümlenin altını çizmelerini isteyin.