Öğrencilerin bir halkın adından dilinin adını yapıp dört biçimden doğrusunu seçmeleri için kısa bir not.
Temel fikir
Ad soylu sözcüklerden dil adı yapan ek, son ünlüye göre -ca/-ça ya da -ce/-çe olur; son ünsüz sert (ötümsüz) ise ç ile başlar: Almanca, Arapça, İngilizce, Türkçe. Ünlü uyumu ve ünsüz benzeşmesi birlikte işler.
| Biçim | Gövde | Sonuç | Son ünlü + ünsüz |
|---|---|---|---|
| -ca | Alman | Almanca | a + n |
| -ca | Japon | Japonca | o + n |
| -ca | Fransız | Fransızca | ı + z |
| -ça | Arap | Arapça | a + p |
| -ça | Rus | Rusça | u + s |
| -ce | İngiliz | İngilizce | i + z |
| -ce | Çin | Çince | i + n |
| -çe | Türk | Türkçe | ü + k |
| -çe | Leh | Lehçe | e + h |
Örnekler
- Ben Almanca öğreniyorum.
- Annem Fransızca biliyor.
- Biz derste Türkçe konuşuyoruz.Konuşmak'tan sonra dil adı çoğunlukla eksiz kalır: Türkçe konuşuyoruz. Özne olan biz yer değiştirebilir ya da düşebilir.
- AlmancadaAlmancaDil adı eki: -ca / -ce / -ça / -çedaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- İngilizcemİngilizceDil adı eki: -ca / -ce / -ça / -çemİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
- RusçadanRusçaDil adı eki: -ca / -ce / -ça / -çedanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- FransızcayaFransızcaDil adı eki: -ca / -ce / -ça / -çeyKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- ÇinceÇin sözcüğü ötümlü n ile biter, son ünlüsü ince i'dir; bu yüzden ek -ce olur: Çince.
- LehçeLeh sözcüğü ötümsüz h ile biter, bu yüzden ek ç ile başlar: Lehçe. Dil adı ülke adından değil, Leh sözcüğünden türer.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler dil adını ülke adından türetmeye çalışır: Almanyaca değil, Almanca. Sert ünsüzden sonra -ca yazmak da sık görülür (Arapca değil, Arapça).
Kendin dene
Alman sözcüğünden dil adını türetin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Almanca
Almanca: Alman ötümlü n ile biter, son ünlü kalın a; ek -ca olur.
Arap sözcüğünden dil adını türetin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Arapça
Arapça: p ötümsüz olduğu için ek ç ile başlar, kalın a ile -ça olur.
İngiliz sözcüğünden dil adını türetin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
İngilizce
İngilizce: z ötümlü, son ünlü ince i; ek -ce olur.
Türk sözcüğünden dil adını türetin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Türkçe
Türkçe: k ötümsüz, son ünlü ince ü; ek -çe olur, k düşmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Alman sözcüğünden dil adını türetin.
Arap sözcüğünden dil adını türetin.
İngiliz sözcüğünden dil adını türetin.
Türk sözcüğünden dil adını türetin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bildikleri beş halkın dil adını yazmalarını ve eki getirmeden önce son ünlü ile son ünsüzü işaretlemelerini isteyin.