Öğrencilerin kiminle ve neyle yaptıklarını söylemesi için kısa bir not; ek, ile edatının kısalmış biçimidir.
Temel fikir
Birliktelik ve araç bildiren -le/-la, ile edatının ekleşmiş biçimidir: kalemle, annemle. Ünsüzden sonra -le/-la, ünlüden sonra kaynaştırma ünsüzü y ile -yle/-yla olur: arabayla, Ali'yle. Zamirler önce kendi gövdesini alır: benimle, seninle, onunla.
| Son ünlü | Ünsüzden sonra | Örnek | Ünlüden sonra | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| e, i, ö, ü | -le | kalemle, gözle | -yle | kahveyle, ütüyle |
| a, ı, o, u | -la | kitapla, okulla | -yla | arabayla, kapıyla |
Örnekler
- Ben okula otobüsle gidiyorum.
- Çayı kaşıkla karıştırıyorum.
- Bugün seninle konuşuyorum.Zamirler önce kendi gövdesini alır: sen → senin, sonra -le gelir: seninle. Aynı şekilde benimle, onunla, bizimle, sizinle, onlarla.
- arkadaşlarımlaarkadaşlarÇoğul eki: -ler / -larımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mlaBirliktelik ve araç eki: -le / -la
- çocuklarlaçocuklarÇoğul eki: -ler / -larlaBirliktelik ve araç eki: -le / -la
- annemleannemİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mleBirliktelik ve araç eki: -le / -la
- arabaylaarabaylaBirliktelik ve araç eki: -le / -laaraba ünlüyle bittiği için araya kaynaştırma y girer: arabayla. Arabala yanlıştır.
- Ali'yleAli'yleBirliktelik ve araç eki: -le / -la
- kitaplaEk p'den sonra da l ile başlar: kitapla 'kitap ile' demektir. Bulunma durumundaki kitapta ile karıştırılmamalıdır.
- Kalem ile yazıyorum.Ayrı yazılan ile ekle aynı anlamdadır: kalem ile = kalemle. Ünlüden sonra bitişik yazılınca -yla/-yle olur: araba ile = arabayla.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler kaynaştırma y'sini unutup arabala yazar ya da bulunma durumundaki ses benzeşmesini buraya taşıyıp kitapla yerine kitapta der; ekteki l hiçbir ünsüzden sonra değişmez.
Kendin dene
kalem sözcüğüne araç ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kalemle
kalemle: son ses ünsüz m, son ünlü ince e, ek -le.
araba sözcüğüne araç ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arabayla
arabayla: araba ünlüyle biter, araya kaynaştırma y girer; kalın a ile ek -yla olur.
kitap sözcüğüne araç ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kitapla
kitapla: son ünlü kalın a, ek -la; ek l ile başladığı için sert ünsüzden sonra da değişmez.
sen zamirine araç ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
seninle
seninle: zamir önce senin biçimini alır, sonra -le gelir; senle standart değildir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
kalem sözcüğüne araç ekini getirin.
araba sözcüğüne araç ekini getirin.
kitap sözcüğüne araç ekini getirin.
sen zamirine araç ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden nasıl gittiklerini ve kiminle ne yaptıklarını anlatan üç cümle yazmalarını isteyin; ekin ünlüsünü ve kaynaştırma ünsüzünü birlikte denetletin.