Woorden als yazım (spelling), ölçüm (meting) en sunum (presentatie) benoemen een activiteit of het resultaat ervan. Leer elk zelfstandig naamwoord met zijn betekenis en voeg daarna de gewone naamwoordsuitgangen toe.

Het idee

Na een medeklinker kies je -ım als de laatste klinker a of ı is, -im na e of i, -um na o of u, en -üm na ö of ü. Een stam op een klinker krijgt -m: eyle- → eylem (handeling). In seçim en ölçüm blijft ç staan. Uitgangen voor meervoud, bezit en naamval komen na het gevormde zelfstandig naamwoord. Het gaat om gevestigde woorden; vervang dus niet bij elk willekeurig werkwoord -ma/-me door dit achtervoegsel.

Patronen vergelijken
WerkwoordstamAchtervoegselZelfstandig naamwoordBetekenis
yaz--ımyazımspelling
seç--imseçimkeuze; verkiezing
sun--umsunumpresentatie
ölç--ümölçümmeting
eyle--meylemhandeling

Voorbeelden

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Een laatste -im betekent niet altijd “mijn”: seçim is een keuze of verkiezing; “mijn keuze” is seçimim, met een tweede achtervoegsel. Let ook op de context: yazım kan “spelling” zijn, of “mijn tekst” als het uit yazı + -m bestaat.

Probeer het zelf

  1. Vorm uit yaz- het zelfstandig naamwoord voor “spelling”.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    yazım

    yazım: de aanwijzing vraagt om spelling, dus begin bij het werkwoord yaz-. De a vraagt om ı. Hier wordt geen bezitsvorm van yazı gemaakt.

  2. Vorm uit ölç- het zelfstandig naamwoord voor “meting”.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ölçüm

    ölçüm: op de geronde voorklinker ö volgt ü. De stam behoudt zijn ç; die verandert vóór deze klinker niet in c.

  3. Vorm uit sun- het woord voor “presentatie” en voeg de ablatief toe: “uit de presentatie”.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    sunumdan

    sunumdan: de u in sun- geeft -um. Het nieuwe zelfstandig naamwoord eindigt op de stemhebbende m, dus de naamvalsuitgang begint met d. De achterklinker geeft -dan. Dit is geen eigennaam, dus er komt geen apostrof.

  4. Vorm uit seç- het woord voor “keuze” en maak er “mijn keuze” van.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    seçimim

    seçimim: uit seç- ontstaat seçim, een keuze. Alleen het laatste -im geeft de bezitter aan. Zonder dat tweede achtervoegsel ontbreekt “mijn”.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over een presentatie en een over een meting. Verdeel de afgeleide zelfstandige naamwoorden in delen. Geef er vervolgens één de betekenis “mijn” en leg uit welke uitgang je toevoegt.