W teatrze Karagöz artysta porusza figurami zwanymi tasvir za podświetlonym ekranem. W orta oyunu aktorzy grają na przestrzeni otoczonej widzami. Nauczysz się rozróżniać obie formy, przypisywać im główne postacie i wyjaśniać komiczne nieporozumienie. Przykłady są nowymi opisami, a nie kwestiami z tradycyjnej sztuki.
Zasada
Porównuj tę samą cechę obu tradycji: sposób przedstawienia, postacie albo język. Karagöz i Hacivat tworzą główną parę teatru cieni; Kavuklu i Pişekâr należą do orta oyunu. Hacivat zwykle mówi bardziej kwieciście, a Karagöz bardziej bezpośrednio. W zdaniu Karagöz bir gölge oyunudur; orta oyununda ise oyuncular görünür słowo ise stoi po członie wprowadzającym drugi temat i znaczy „natomiast”.
| Forma | Główna para | Przedstawienie |
|---|---|---|
| Karagöz | Karagöz ve Hacivat | Perdede tasvirler |
| Orta oyunu | Kavuklu ve Pişekâr | Seyircinin önünde oyuncular |
Przeczytaj tekst
Karagöz ile orta oyunu, geleneksel Türk tiyatrosunun iki farklı biçimidir. Karagöz gösterisinde sanatçı, tasvir adı verilen figürleri ışık yardımıyla perdeye yansıtır ve hareket ettirir. Karagöz ile Hacivat bu geleneğin temel kişileridir. Hacivat genellikle daha süslü bir dil kullanır; Karagöz ise daha doğrudan konuşur. Sözcüklerin farklı anlaşılması, konuşmayı komik bir yöne götürebilir.
Orta oyununda ise seyirci, tasvirler yerine oyuncuları görür. Oyun alanının çevresinde oturan seyirciler, Kavuklu ile Pişekâr arasındaki konuşmaları izler. Kavuklu bazı yönleriyle Karagöz’e, Pişekâr da Hacivat’a benzer; ancak bunlar farklı geleneklerin oyun kişileridir.
Bu iki türü karşılaştırırken önce neyin karşılaştırıldığını belirlemek yararlıdır: gösterim biçimi mi, kişiler mi, dil mi? Burada oyun, bir yarışmanın değil, bir tiyatro gösterisinin adıdır. Yanlış anlama ise bir söze konuşanın amaçladığından farklı bir anlam vermektir.
Przykłady
- Sanatçı tasvirleri perdenin arkasından hareket ettiriyor.Artysta porusza figurami zza ekranu.
- Seyirciler oyun alanının çevresinde oturuyor.Widzowie siedzą wokół miejsca gry.
- Kavuklu bu sahnede Pişekâr'ı yanlış anlıyor.W tej scenie Kavuklu błędnie interpretuje słowa postaci Pişekâr.
- Hacivat daha süslü konuşur; Karagöz ise daha doğrudan konuşur.Hacivat mówi bardziej kwieciście, a Karagöz bardziej bezpośrednio.
- Karagöz bir gölge oyunudur; orta oyununda ise oyuncular görünür.Karagöz to teatr cieni, natomiast w orta oyunu aktorzy są widoczni.
- Burada oyun sözü, bir yarışmayı değil, tiyatro gösterisini anlatıyor.Tutaj słowo oyun oznacza przedstawienie teatralne, a nie zawody.
- Bir sözü yanlış anlamak, konuşmanın yönünü değiştirebilir.Błędne zrozumienie wyrażenia może zmienić kierunek rozmowy.
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Nie tłumacz oyun zawsze jako „gra”: tutaj chodzi o przedstawienie teatralne. W tym porównaniu ise nie oznacza też „jeśli”, ponieważ nie stawiamy warunku. Podobieństwo ról komicznych nie sprawia, że Hacivat i Pişekâr są tą samą postacią.
Spróbuj samodzielnie
Jak nazywa się figura poruszana za ekranem: tasvir czy seyirci?
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
tasvir
tasvir: pytanie dotyczy przedmiotu poruszanego przez artystę. Seyirci to osoba oglądająca spektakl, więc nie jest nazwą tej figury.
Kto tworzy parę z Pişekâr w tradycyjnym teatrze aktorskim: Kavuklu czy Hacivat?
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
Kavuklu
Kavuklu: wskazówką jest teatr aktorski i postać Pişekâr. Wybór Hacivat mieszałby główne pary obu tradycji.
Uzupełnij porównanie: Karagöz bir gölge oyunudur; orta oyununda ___ oyuncular görünür. Wybierz ise albo çünkü.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
ise
ise: druga część zdania przeciwstawia inny sposób przedstawienia. Çünkü wprowadzałoby przyczynę, lecz widoczni aktorzy nie wyjaśniają, dlaczego druga forma jest teatrem cieni.
Ktoś rozumie wyrażenie w innym znaczeniu. Wybierz termin: yanlış anlama albo dekor.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
yanlış anlama
yanlış anlama: chodzi o znaczenie przypisane wypowiedzi. Dekor dotyczy scenografii, a nie rozumienia słów.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Jak nazywa się figura poruszana za ekranem: tasvir czy seyirci?
Kto tworzy parę z Pişekâr w tradycyjnym teatrze aktorskim: Kavuklu czy Hacivat?
Uzupełnij porównanie: Karagöz bir gölge oyunudur; orta oyununda ___ oyuncular görünür. Wybierz ise albo çünkü.
Ktoś rozumie wyrażenie w innym znaczeniu. Wybierz termin: yanlış anlama albo dekor.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Napisz czterozdaniowy opis muzealny po turecku: nazwij obie formy, przypisz im pary postaci i porównaj jedną cechę za pomocą ise. Następnie własnymi słowami wyjaśnij, jak inne rozumienie wyrażenia może wywołać nieporozumienie.