Sevgi sözcüklerinin bir ad ile birinci tekil kişi iyelik ekinden oluştuğunu göstermek için kısa bir not.

Temel fikir

Bu hitaplar, adın “benim” anlamlı iyelik ekini almış biçimidir: can → canım, aşk → aşkım, hayat → hayatım, tatlı → tatlım. Ünlüyle biten sözcüğe yalnız -m gelir (kuzu → kuzum). Hitap virgülle ayrılır ve durum eki almaz. Kimin kime hangisini söylediği yaşa, aileye ve bölgeye göre değişir.

Karşılaştırılacak kalıplar
Kök sözcükİyelik ekiyle (benim)Ek ve değişim
cancanım-ım
aşkaşkım-ım
hayathayatım-ım
tatlıtatlım-m
kuzukuzum-m
bebekbebeğimk → ğ, -im
melekmeleğimk → ğ, -im
güzelgüzelim-im

Örnekler

  • Canım, yemek hazır.Seslenilen kişi durum eki almaz. Canım tek başına, virgülle ayrılarak başa ya da sona gelir.
  • Aşkım, bugün geç kalacağım.
  • Bebeğim, ellerini yıkadın mı?Bu cümleyi bir ebeveyn çocuğuna söyleyebilir. Bebek sözcüğünün sonundaki k, ekten önce ğ olur: bebeğim.
  • bebeğimbebeğimİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
  • hayatımhayatımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
  • tatlımtatlımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
  • Canım arkadaşım, nasılsın?Virgül olmadan canım, addan önce sıfat gibi çalışır: sevgili arkadaş. Arkadaşlar birbirine de böyle der.
  • Canım sıkılıyor.Burada canım bir hitap değil, kalıp bir sözün öznesidir; kelimesi kelimesine canım sıkılıyor, sıkıntıdayım demektir.
  • Kuzum, bana su verir misin?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler ünsüz yumuşamasını unutur: bebek → bebeğim, melek → meleğim (bebekim değil). Aşkım ve hayatım iş arkadaşına ya da yabancıya söylenirse çoğu zaman fazla yakın durur.

Kendin dene

  1. bebek sözcüğüne “benim” anlamlı iyelik ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bebeğim

    bebeğim: bebek sözcüğünün sonundaki k yumuşayıp ğ olur; son ünlü ince e olduğu için ek -im gelir.

  2. tatlı sözcüğüne “benim” anlamlı iyelik ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tatlım

    tatlım: tatlı ünlüyle bittiği için yalnız -m gelir; ikinci bir ı yazılmaz.

  3. hayat sözcüğüne “benim” anlamlı iyelik ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hayatım

    hayatım: son ünlü kalın a olduğu için ek -ım olur; hayat sözcüğünün t sesi değişmez.

  4. kuzu sözcüğüne “benim” anlamlı iyelik ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kuzum

    kuzum: kuzu ünlüyle bittiği için yalnız -m gelir; kuzuum yazılmaz.

Bugün kullan

Öğrencilerden iki kişilik, dört satırlık kısa bir konuşma yazmalarını ve her iyelik ekinin ünlüsünü denetlemelerini isteyin.