Çekim eklerini şehir sözcüğü üzerinden gösteren kısa bir not; ünlü düşmesi (hece düşmesi) olan ikinci hecenin hangi eklerde kaybolduğuna odaklanır.
Temel fikir
Bu tür sözcüklerde ünlü düşmesi görülür: ek ünlüyle başlarsa ikinci hecedeki i düşer (şehri, şehre, şehrin, şehrim, şehrimiz); ek ünsüzle başlarsa korunur (şehirde, şehirden, şehirler, şehirlerimiz).
| Ek | Biçim | Kullanılan gövde |
|---|---|---|
| -e | şehre | şehr- |
| -i | şehri | şehr- |
| -in | şehrin | şehr- |
| -im | şehrim | şehr- |
| -imiz | şehrimiz | şehr- |
| -de | şehirde | şehir- |
| -den | şehirden | şehir- |
| -ler | şehirler | şehir- |
Örnekler
- Yarın şehre gidiyoruz.Yönelme eki ünlüyle başladığı için şehir sözcüğündeki i düşer: şehre, şehire değil. Fiildeki kişi eki zaten 'biz' anlamını verir; biz zorunlu değildir.
- Babam şehirde çalışıyor.
- Bu şehri çok seviyorum.
- Nehir şehirden geçiyor.geçmek fiili çıkma durumu ister: şehirden geçmek. Ek ünsüzle başladığı için şehir sözcüğündeki i düşmez.
- Şehrin ışıkları gece çok güzel.
- Annemin şehri çok sakin.Burada şehri, annemin sözcüğünden sonra gelen iyelik ekidir ('onun şehri'). Bu şehri çok seviyorum cümlesindeki belirtme durumuyla aynı görünür; hangisi olduğunu cümle gösterir.
- şehrimizdeşehrimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -taşehr gövdesi, i düşmüş şehir sözcüğüdür: -imiz eki ünlüyle başladığı için i düşer, sonra -de gelir.
- şehirlerimizdenşehirlerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler düşen ünlüyü geri koyar (şehiri, şehire, şehirim); ayrıca şehri biçiminin hem belirtme durumu hem de üçüncü kişi iyeliği olduğunu karıştırırlar. Anlamı cümle içinde sorun.
Kendin dene
şehir sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şehre
şehre: yönelme eki ünlüyle başlar, i düşer; ince ünlüden sonra -e gelir.
şehir sözcüğüne -im iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şehrim
şehrim: iyelik eki ünlüyle başladığı için i düşer; ek ince ünlüye uyup -im olur.
şehir sözcüğüne -de bulunma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şehirde
şehirde: ek ünsüzle başladığı için ünlü düşmez; r ötümlü olduğu için d, ünlü ince olduğu için e.
şehir sözcüğüne sırasıyla -ler, -imiz ve -den eklerini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
şehirlerimizden
şehirlerimizden: önce ünsüzle başlayan çoğul eki -ler gelir, bu yüzden i korunur; sonra -imiz ve -den eklenir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
şehir sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
şehir sözcüğüne -im iyelik ekini getirin.
şehir sözcüğüne -de bulunma durumu ekini getirin.
şehir sözcüğüne sırasıyla -ler, -imiz ve -den eklerini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bildikleri bir şehirle ilgili üç cümle yazmalarını ve her ekin ilk harfini daire içine almalarını isteyin.