Ünlüyle biten adlarda kaynaştırma ünsüzünü ilk kez gören öğrenciler için kapı sözcüğü üzerinden kısa bir not.
Temel fikir
kapı ünlüyle biten bir addır; ünlüyle başlayan ekten önce kaynaştırma ünsüzü gerekir: belirtme ve yönelme durumunda y (kapıyı, kapıya), tamlayan ekinde -nın (kapının). kitap gibi sözcüğün kendisi değişmez. Ünsüzle başlayan ekler doğrudan gelir: kapılar, kapıda, kapıdan. Üçüncü kişi iyelik ekinden (-sı) sonra durum ekinden önce n gelir: kapısına, kapısında.
| Ek | Biçim | Kaynaştırma |
|---|---|---|
| - | kapı | — |
| -lar | kapılar | — |
| -yı | kapıyı | y |
| -ya | kapıya | y |
| -da | kapıda | — |
| -dan | kapıdan | — |
| -nın | kapının | n |
| -m | kapım | — |
| -mız | kapımız | — |
| -sı | kapısı | s |
| -sına | kapısına | n |
Örnekler
- Ben kapıyı açıyorum.Sözcük ünlüyle bittiği için belirtme eki araya y alır: kapı + yı. Özne olan ben düşebilir: Kapıyı açıyorum.
- Kapıya bir not yapıştırdım.Yönelme eki de ünlüden sonra y ister; kalın ünlüyle -ya olur, -ye olmaz: kapıya.
- Kapının arkasında bir kedi var.Kapının tamlayan eki almıştır; arka sözcüğüne iyelik eki -sı gelir. Bulunma eki -da araya n alarak eklenir: arkasında.
- Evimizin kapısı yeşil.
- Misafirler arka kapıdan çıktı.
- kapıyıkapıyKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyııBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
- kapılarımızkapılarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz
- kapısındankapısıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evinedanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler eki ünsüzle biten sözcüklerdeki gibi doğrudan getirir (kapıa, kapıı) ya da iyelik ekinden sonra yine y kullanır (kapısıya). Doğru biçimler kapıya, kapıyı ve kapısınadır; ek ünlüsünün kalın olduğunu (-ya, -yı) da vurgulayın.
Kendin dene
kapı sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kapıyı
kapıyı: sözcük ünlüyle bittiği için belirtme eki y ile kaynaşır; ek ünlüsü kalın ı'dır.
kapı sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kapıya
kapıya: yönelme eki kalın ünlüden sonra -a'dır ve araya y girer.
Evin ___ : kapı sözcüğüne üçüncü kişi iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kapısı
kapısı: üçüncü kişi iyelik eki ünlüden sonra -sı olur; “evin kapısı” tamlamasında bu ek görülür.
kapı sözcüğüne önce çoğul, sonra birinci çoğul kişi iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kapılarımız
kapılarımız: önce çoğul eki, sonra iyelik eki gelir; -lar ünsüzle bittiği için -ımız'dan önce kaynaştırma gerekmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
kapı sözcüğüne belirtme durumu ekini getirin.
kapı sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Evin ___ : kapı sözcüğüne üçüncü kişi iyelik ekini getirin.
kapı sözcüğüne önce çoğul, sonra birinci çoğul kişi iyelik ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kapıyı, kapıya, kapısı ve kapısından sözcükleriyle birer cümle kurmalarını, araya giren harfin altını çizmelerini isteyin.