Ünlüyle biten adların ek alırken kaynaştırma ünsüzü getirdiğini araba örneğiyle göstermek isteyen öğretmenler için kısa bir not.
Temel fikir
Ünlüyle biten araba adına ünlüyle başlayan ek gelince araya kaynaştırma ünsüzü girer: arabayı, arabaya (y), arabanın (n). İyelik ekleri ünlüden sonra kısalır: arabam, arabası. Ünsüzle başlayan ekler doğrudan gelir: arabada, arabadan.
| Ek | araba ile | Anlam |
|---|---|---|
| -lar | arabalar | çoğul |
| -da | arabada | bulunma |
| -dan | arabadan | ayrılma |
| -ya | arabaya | yönelme |
| -yı | arabayı | belirtme (nesne) |
| -nın | arabanın | tamlayan |
| -m | arabam | benim |
| -n | araban | senin |
| -sı | arabası | onun |
| -mız | arabamız | bizim |
| -nız | arabanız | sizin |
| -ları | arabaları | onların |
Örnekler
- Annem arabayı kullanıyor.Arabayı belirli bir arabayı gösterir; y iki ünlüyü ayırır.
- Çocuklar arabaya biniyor.
- Ali arabadan iniyor.
- arabanın kapısıİki ad da ek alır: arabanın (sahip, n ile) ve kapısı (sahip olunan, -sı ile).
- Annemin arabası mavi.
- arabamdaarabamİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mdaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- arabalarımızdanarabalarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- arabasındaarabasıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evinedaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- arabayıarabayKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyııBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü
- arabasınıarabasıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evineıBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -üarabayı ile arabasını karşılaştırın: -sı ekinden sonra belirtme eki y değil n ile bağlanır.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler -yı belirtme eki ile -sı iyelik ekini karıştırır: Onun arabayı hızlı yanlıştır, doğrusu Onun arabası hızlı. İyelik ekinden sonra durum ekleri n alır: arabasında, arabasıda değil.
Kendin dene
Boşluğa araba sözcüğünün belirtme durumunu yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arabayı
arabayı: belirli bir araba yıkandığı için nesne belirtme durumundadır; iki ünlünün arasına y girer.
Boşluğa araba sözcüğünün yönelme durumunu yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arabaya
arabaya: binmek yönelme durumu ister; kalın ünlüden dolayı -a, ünlüden sonra y kaynaştırması gelir.
Boşluğa araba sözcüğünün benim iyelik biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arabam
arabam: ünlüden sonra benim eki yalnızca -m olur.
araba sözcüğüne onun iyeliğini ve bulunma durumunu ekleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arabasında
arabasında: -sı onun iyeliğidir; durum ekinden önce n gelir, kalın ünlü ve ötümlü n nedeniyle -da olur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğa araba sözcüğünün belirtme durumunu yazın.
Boşluğa araba sözcüğünün yönelme durumunu yazın.
Boşluğa araba sözcüğünün benim iyelik biçimini yazın.
araba sözcüğüne onun iyeliğini ve bulunma durumunu ekleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden tanıdıkları bir arabayı anlatan dört cümle yazmalarını ve kaynaştırma ünsüzlerinin altını çizmelerini isteyin.