Bu derste öğrencinin kültürel bir nesneyi adlandırması, iyi dileği anlaması ve bir inanış hakkında kendi görüşünü belirtmesi hedeflenir. Örneklerdeki kişileri bütün bir toplumu temsil eden kişiler gibi sunmayın. Öğrencinin kendi inancını açıklaması gerekmeden kurmaca rollerle çalışılabilir.
Temel fikir
Nazar bu bağlamda zarar verdiğine inanılan bakışı, nazar boncuğu ise nesneyi adlandırır. Nazar boncuğu belirtisiz ad tamlamasıdır; ikinci adın biçimini söz öbeği içinde gösterin. Maşallah beğenme ve korunma dileğiyle kullanılabilir. Nazar değmesin olumsuz üçüncü kişi emir biçiminin dilek işlevini gösterir; burada kalıp olarak öğretin, bütün çekim dizisini açmayın. Batıl inanç bir değerlendirme içerirken inanış daha yansızdır.
| Türkçe | Anlam veya kullanım |
|---|---|
| nazar | Halk inanışında zarar verdiği düşünülen bakış |
| nazar boncuğu | Nazardan korunma amacıyla ilişkilendirilen boncuk |
| maşallah | Beğenme ve korunma dileği bildirebilen söz |
| nazar değmesin | Nazarın değmemesini dileme |
| batıl inanç | Bir inanışı değerlendiren, yargı içeren adlandırma |
Örnekler
- Bu boncuğu süs olarak kullanıyorum.
- Ben nazara pek inanmıyorum.
- Annem kapıya nazar boncuğu astı.
- Maşallah, çiçeklerin ne güzel büyümüş!
- Yeni dükkânına nazar değmesin!
- Bazı insanlar bu boncuğun uğur getirdiğine inanıyor.
- Bence bu bir batıl inanç.
- Sen bu inanış hakkında ne düşünüyorsun?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci kendi dilindeki nesne adını doğrudan aktararak boncuğa yalnızca nazar diyebilir. Nesneyi ve inanışı ayrı kartlarda gösterin. Ayrıca Bence sözcüğünün yargıyı ortadan kaldırmadığını, yalnızca görüşün sahibini belirttiğini kontrol edin; Bu bir batıl inanç karşıdaki kişiye küçümseyici gelebilir.
Kendin dene
Dileği tamamlayın: Yeni dükkânına nazar ___!
Cevabı veya örnek cevabı göster
değmesin
değmesin: konuşan, yeni dükkân için olumsuz bir olayın gerçekleşmemesini diliyor. Değdi denirse dilek yerine geçmişte gerçekleştiği söylenen bir olay anlatılır.
Nesnenin adını tamamlayın: Bu nesnenin adı nazar ___. (boncuk)
Cevabı veya örnek cevabı göster
boncuğu
boncuğu: nesnenin adı tamamlanırken tamlamanın ikinci adına -u gelir; boncuk sözcüğünün sonundaki k, ünlü önünde ğ olur. Yanıt, yalnızca yalın nesne adını istemiyor.
Beğeninizi belirtin: ___, çiçeklerin ne güzel büyümüş! (maşallah / geçmiş olsun)
Cevabı veya örnek cevabı göster
Maşallah
Maşallah: güzel büyüyen çiçeklere duyulan beğeni dile getiriliyor. Hastalık veya olumsuz bir olay anlatılmadığı için geçmiş olsun bu bağlama uymaz.
Kendi görüşünüzü belirtin: ___ bu bir batıl inanç. (bence / sence)
Cevabı veya örnek cevabı göster
Bence
Bence: yönerge konuşanın kendi görüşünü istiyor. Sence seçilirse görüşün sahibi dinleyen kişi olur; öğrenci bu kişi ayrımını anlamalıdır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Dileği tamamlayın: Yeni dükkânına nazar ___!
Nesnenin adını tamamlayın: Bu nesnenin adı nazar ___. (boncuk)
Beğeninizi belirtin: ___, çiçeklerin ne güzel büyümüş! (maşallah / geçmiş olsun)
Kendi görüşünüzü belirtin: ___ bu bir batıl inanç. (bence / sence)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İkili çalışmada bir kapıdaki boncuğu konu alan dört konuşma sırası yazdırın. Bir öğrenci nesnenin anlamını sorsun, diğeri süs ya da inanış bağlamında açıklasın. Ardından bir iyi dilek veya Bence ile başlayan kişisel görüş ekletin; değerlendirmede anlam ve konuşma amacına bakın.