Sıfat tamlaması: güzel bir ev

Temel fikir

Sıfat, nitelediği adın hemen önünde durur ve ek almaz: büyük ev, büyük evler, büyük evde. Çokluk, durum ve iyelik ekleri tamlamanın sonundaki ada gelir. Belirsizlik sözcüğü bir sıfatla ad arasına girer: büyük bir ev; çok gibi pekiştirme sözcüğü sıfatın önüne gelir.

Örnekler

• Bu güzel bir ev.
• Biz eski evde oturuyoruz.Bulunma eki -de ada gelir: evde; sıfat olan eski ek almaz.
• Büyük çocuklar parkta oynuyor.
• Ev büyük.Ad önde olunca ortaya cümle çıkar; öbek ise büyük ev biçimindedir.
• büyük evlerÇokluk eki -ler yalnızca ada gelir. Sıfat büyük olarak kalır; büyükler evler yanlıştır.
• Kırmızı elmalar tatlı.
• İyi bir arkadaşım var.Bir, sıfatla ad arasına girer: iyi bir arkadaş.
• Yeni evimiz çok güzel.Sıfat yeni, evimiz sözcüğünün hemen önünde durur; çok zarfı da pekiştirdiği sıfatın önüne gelir.

Dikkat et

Fransızca, İspanyolca ve Arapça konuşan öğrenciler sıfatı addan sonra koyar; Almanca ve Lehçe konuşanlar ise sıfata da ek getirmeye eğilimlidir (büyükler evler gibi). Ad önce, sıfat sonra gelirse öbek değil cümle oluşur: Ev büyük bir cümledir; öbek için sıfat öne alınmalıdır: büyük ev.

Kendin dene

1. yeni ve ev sözcükleriyle çoğul bir sıfat tamlaması kurun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   yeni evler

   yeni evler: sıfat yeni başta durur ve değişmez; çokluk eki -ler yalnızca ada gelir, çünkü son ünlü e ince bir ünlüdür.

2. büyük ev öbeğinde bulunma ekini doğru sözcüğe getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   büyük evde

   büyük evde: bulunma eki -de ada gelir, çünkü ev sözcüğünün son ünlüsü ince bir ünlüdür; büyük ek almaz.

3. iyi, bir ve arkadaş sözcüklerini doğru sırayla dizerek bir öbek kurun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   iyi bir arkadaş

   iyi bir arkadaş: bir sıfatla ad arasına girer; sıra sıfat, bir, ad olur.

4. kitap ve yeni sözcükleriyle “Kitap yeni” anlamında bir cümle kurun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   Kitap yeni

   Kitap yeni: ad önce, sıfat sonra gelince iki sözcük “Kitap yenidir” anlamında bir cümle kurar; ek fiil gerekmez.

Bugün kullan

Öğrencilerden odalarındaki üç nesneyi sıfat ve adla anlatmalarını, birini çokluğa, birini bulunma durumuna koymalarını ve yalnızca adın değiştiğini denetlemelerini isteyin.