Öğrencilerin bir yerde ne olduğunu ve ne olmadığını söylemeleri ve bunu sormaları için kısa bir not.

Temel fikir

Var ve yok varlık bildiren sözcüklerdir; bu kullanımda ek almazlar. Sıra şudur: bulunma durumundaki yer, ad, var ya da yok: Evde süt var, Evde süt yok. Soru için ayrı yazılan mı/mi/mu/mü gelir: Evde süt var mı?

Karşılaştırılacak kalıplar
OlumluOlumsuzSoruOlumsuz soru
Evde süt var.Evde süt yok.Evde süt var mı?Evde süt yok mu?
Parkta çocuk var.Parkta çocuk yok.Parkta çocuk var mı?Parkta çocuk yok mu?
Sınıfta öğrenci var.Sınıfta öğrenci yok.Sınıfta öğrenci var mı?Sınıfta öğrenci yok mu?

Örnekler

  • Evde süt var.
  • Çantada kalem yok.Yok, var sözcüğünün olumsuz karşılığıdır; bu cümle değil ile kurulmaz.
  • Parkta çok çocuk var.çok sözcüğünden sonra ad tekil kalır; var bir ya da çok varlık için aynıdır.
  • Burada su var mı?
  • Odada bir masa ve iki sandalye var.Tek bir var bütün sıralamayı kapatır; iki sözcüğünden sonra ad tekil kalır: iki sandalye.
  • Evde ekmek var, ama süt yok.
  • Burada kimse yok.Yok zaten bulunmamayı anlatır; kimse yok söyleyişinde ikinci bir olumsuzluk sözcüğü gerekmez.
  • Bahçede kaç ağaç var?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler ana dillerindeki olumsuzluk sözcüğünü değil ile eşleştirir: Evde süt var değil yanlıştır, var sözcüğünün olumsuz karşılığı yok sözcüğüdür. Değil ise bir şeyin başka bir şey olmadığını söyler.

Kendin dene

  1. park sözcüğüne bulunma durumu ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    parkta

    parkta: son ses ötümsüz k olduğu için ek -ta olur; yer bulunma durumunda olmalıdır.

  2. var ya da yok yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    var

    var: kalem çantada bulunuyor, cümle olumludur.

  3. “Yok” anlamındaki sözcüğü yazın; değil kullanmayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yok

    yok: ekmek bulunmuyor; değil varlığı değil, bir şeyin ne olduğunu olumsuzlar.

  4. Sorunun iki sözcüğünü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    var mı

    var mı: soru eki ayrı yazılır ve son ünlüye uyar, a ünlüsünden sonra ı gelir.

Bugün kullan

Öğrencilerden sınıfta bulunan ve bulunmayan şeylerle dört cümle yazmalarını, birini soruya çevirmelerini isteyin.