B1 düzeyinde öğrencilerden yalnızca ek sıralamalarını değil, bahçenin cümledeki görevini de açıklamalarını isteyin. Bir bahçe çizimiyle başlayıp nesne, sahiplik ve yer bildiren biçimleri karşılaştırın.

Temel fikir

Bahçe ünlüyle biter; son e ve iç sesteki ç ek alırken korunur. Bahçeler, bahçeye ve bahçede biçimlerini son ünlüyle ilişkilendirin. Bahçeyi belirtme durumunu, bahçesi üçüncü tekil kişi iyeliğini gösterir. Ardından bahçenin kapısı ile senin bahçen örneklerini karşılaştırarak ilgi eki ile ikinci tekil kişi iyelik ekini ayırt ettirin.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimAnlam / kullanım
bahçeYalın durum
bahçeyiBelirtme durumu
bahçeyeYönelme durumu
bahçedeBulunma durumu
bahçedenAyrılma durumu
bahçeninİlgi eki
bahçelerÇoğul
bahçemBirinci tekil kişi iyeliği
bahçenİkinci tekil kişi iyeliği
bahçesiÜçüncü tekil kişi iyeliği
bahçemizBirinci çoğul kişi iyeliği
bahçenizİkinci çoğul kişi iyeliği
onların bahçeleriÜçüncü çoğul kişi iyeliği; tek veya çok bahçe
bahçemizdeBirinci çoğul kişi iyeliği + bulunma
onun bahçesindeÜçüncü tekil kişi iyeliği + bulunma
bahçelerimizdenÇoğul + birinci çoğul kişi iyeliği + ayrılma

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci yalnızca ç sesine bakıp bahçete yazabilir; sözcüğün son sesini bulmasını isteyin. Onun bahçesinde örneğinde ise iyelik ekinin korunup korunmadığını ve durum ekinden önceki n sesini denetleyin. Bahçede biçimi tek başına sahiplik bildirmez.

Kendin dene

  1. Bahçe sözcüğünü, önünde sayı olmadan çoğul yapın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçeler

    bahçeler: İstenen, önünde sayı bulunmayan çoğul addır. Son ünlü e olduğu için -ler seçilir; ilk hecedeki a bu seçimi belirlemez.

  2. Sulama önerisini, işaret edilen yer belirli nesne olacak biçimde tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçeyi

    bahçeyi: şu ile işaret edilen bahçe, sulama eyleminin belirli nesnesidir. Belirtme eki -i öncesinde, ünlüyle biten gövdeden sonra y bulunur.

  3. Birinci çoğul kişi iyeliği ve bulunma eki kullanın: İki elma ağacı bizim bahçede.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçemizde

    bahçemizde: İki elma ağacının bize ait bahçede bulunduğu söyleniyor. Ünlüyle biten gövdeye önce -miz, sonra -de gelir; yalnızca bahçemiz yazmak yer ilişkisini göstermez.

  4. Masa ona ait bahçede bulunuyor. Boşluğu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçesinde

    bahçesinde: onun üçüncü tekil kişi iyeliğini gerektirir. Çözümleme bahçe + -si + n + -de biçimindedir. Bahçenizde yazılırsa bahçenin sahibi değişir.

Bugün kullan

Öğrencilere ortak bir bahçe tasarlatın. Nerede ne yetiştirdiklerini, hangi bahçeyi sulayacaklarını ve komşularının bahçesinde neler bulunduğunu yazdırın. Her ekin cümleye kattığı anlamı açıklamalarını isteyin.