Bu B1 dersinde amaç, öğrencinin aynı görünen ekleri cümledeki görevleriyle ayırmasıdır. Bir oda çizimi üzerinden duvar adının çekimini çalıştırın; öğrenciden yalnızca biçimi değil, seçtiği biçimin gerekçesini de isteyin.
Temel fikir
Duvar kökü ünlüyle başlayan eklerden önce değişmez; son ünlü a olduğu için duvarı ve duvarımız biçimlerinde noktasız ı kullanılır. Duvarı boyuyoruz cümlesinde belirtme durumu, odanın duvarı tamlamasında ise üçüncü tekil kişi iyelik eki vardır. Öğrencilere bu iki işlevi ayrı renklerle işaretletin. Tamlamaya bulunma durumu eklendiğinde odanın duvarında oluşur; duvarı ile durum eki arasındaki n görünür tutulmalıdır.
| Görev | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın durum | duvar | duvarlar |
| Belirtme durumu | duvarı | duvarları |
| Yönelme durumu | duvara | duvarlara |
| Bulunma durumu | duvarda | duvarlarda |
| Ayrılma durumu | duvardan | duvarlardan |
| İlgi eki | duvarın | duvarların |
| Birinci tekil kişi iyeliği | duvarım | duvarlarım |
| İkinci tekil kişi iyeliği | duvarın | duvarların |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | duvarı | duvarları |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | duvarımız | duvarlarımız |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | duvarınız | duvarlarınız |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği (tamlayanla) | onların duvarı | onların duvarları |
Örnekler
- Biz duvarı sarıya boyuyoruz.
- Bu duvarda iki raf var.
- Çocuklar duvardan uzak duruyor.
- Duvara küçük bir ayna astım.
- Odanın duvarı açık mavi.
- Odanın duvarında bir takvim var.
- Duvarlarımız çok ince.
- Duvarın rengi ışıkta değişiyor.
- duvarlarımızdaduvarlarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Odanın duvarda yazan öğrenci, iyelik ekini durum ekiyle değiştirmiş olabilir. Önce odanın duvarı tamlamasını kurdurun, sonra yeri bildiren eki ekletin. Duvarda tek başına doğrudur; hata, bu biçimi odanın ile aynı tamlamada kullanmaktır.
Kendin dene
Duvar adını uygun biçimde yazın: Bu ___ beyaza boyuyoruz.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duvarı
duvarı: bu, boyanan duvarı belirli kılar. Öğrencinin buradaki -ı ekini iyelik değil, belirtili nesneyi gösteren belirtme durumu eki olarak açıklamasını bekleyin.
Duvar adını uygun biçimde yazın: ___ bir ayna astım.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duvara
duvara: Ayna bir hedefe asılıyor. Bu hedefi yönelme durumu bildirir; bulunma durumu seçilirse asma eyleminin yöneldiği yer yerine konum anlatılmış olur.
Duvar adını uygun biçimde yazın: Odanın ___ bir saat var.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duvarında
duvarında: odanın tamlayanı, duvarın odaya ait olduğunu gösterir. İyelikli duvarı biçimine n ve bulunma durumu eki eklenir; iyelik ilişkisi korunur.
Duvar adını çoğul yapıp birinci çoğul kişi iyelik ekiyle tek sözcük olarak yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
duvarlarımız
duvarlarımız: Birden çok duvar ve birinci çoğul kişi iyeliği birlikte anlatılır. Öğrenci duvar-lar-ımız çözümlemesiyle çoğul ekinin iyelikten önce geldiğini göstermelidir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Duvar adını uygun biçimde yazın: Bu ___ beyaza boyuyoruz.
Duvar adını uygun biçimde yazın: ___ bir ayna astım.
Duvar adını uygun biçimde yazın: Odanın ___ bir saat var.
Duvar adını çoğul yapıp birinci çoğul kişi iyelik ekiyle tek sözcük olarak yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere bir oda çizdirin. Bir duvarın rengini, duvardaki bir eşyayı, duvara astıkları bir nesneyi ve odanın duvarlarının özelliğini dört cümleyle anlatsınlar. Her ek için nesne, yönelme, yer veya iyelik gerekçesi isteyin.