Bu B1 dersinde çatı adını tek başına ve belirtili ad tamlaması içinde karşılaştırın. Amaç, öğrencinin yalnız ek sıralaması yapması değil, çatının cümlede nesne, yer ya da yön bildiren bir öge olduğunu açıklamasıdır.

Temel fikir

Çatı ünlüyle biter; sonundaki noktasız ı korunur ve içteki t yumuşamaz. Çatıyı belirtme, çatıya yönelme durumudur. İyelik için çatım, çatımız, çatısı biçimlerini karşılaştırın. Evin çatısı belirtili ad tamlamasında tamlanana durum eki gelirken araya n girer: evin çatısına, evin çatısında. Çatılar ile çoğulu gösterin; genel ek kurallarını ilgili ek derslerine bırakın.

Karşılaştırılacak kalıplar
KullanımBiçim
Yalın durumçatı
Çoğulçatılar
Belirtme durumuçatıyı
Yönelme durumuçatıya
Bulunma durumuçatıda
Ayrılma durumuçatıdan
İlgi durumuçatının
Birinci tekil kişi iyeliğibenim çatım
İkinci tekil kişi iyeliğisenin çatın
Üçüncü tekil kişi iyeliğionun çatısı
Birinci çoğul kişi iyeliğibizim çatımız
İkinci çoğul kişi iyeliğisizin çatınız
Üçüncü çoğul kişi iyeliğionların çatıları
Tamlamada yönelmeevin çatısına
Tamlamada bulunmaevin çatısında
Tamlamada belirtmeevin çatısını

Örnekler

  • Ekip bugün çatıyı onarıyor.
  • Yağmurda çatıdan su damlıyor.
  • Kuşlar sabah çatıya konuyor.
  • Evin çatısında iki güvercin var.
  • Bizim çatımız komşunun çatısından daha yüksek.
  • Kırmızı çatılar uzaktan görünüyor.
  • Çatının rengi zamanla soldu.
  • Evin çatısını bu yaz yeniledik.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci çatısı biçimini belirtme durumu sanabilir. Ekip çatıyı onarıyor ile Ekip evin çatısını onarıyor cümlelerini karşılaştırarak iyelik ve durum eklerini ayrı ayrı buldurun. Bir oda çiziminde iç yüzey için tavan, binanın üst örtüsü için çatı seçildiğini de kontrol edin.

Kendin dene

  1. Çatı adını belirli nesne olarak kullanıp cümleyi tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çatıyı

    çatıyı: Ekibin kontrol ettiği belirli nesne çatıdır. Belirtme eki -ı, ünlüyle biten ada y aracılığıyla bağlanır; gövdenin son ünlüsü düşmez.

  2. Çatı adına birinci çoğul kişi iyelik ekini getirerek cümleyi tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çatımız

    çatımız: Bizim sözcüğü birinci çoğul kişi iyeliğini gerektirir. Ada -mız eklenir; sahiplerin birden fazla olması çatının da çoğul olmasını gerektirmez.

  3. Çatı adını evin bir bölümü ve kuşun konduğu yer olarak kullanın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çatısına

    çatısına: Kuşun konduğu yer evin çatısıdır. Tamlanandaki iyelik eki korunur; ardından n ve yönelme eki -a gelir.

  4. Suyun nereden damladığını belirtmek için çatı adına ayrılma durumu ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    çatıdan

    çatıdan: Damlayan suyun kaynağı sorulmaktadır. Son ses ünlü olduğu için ayrılma eki -dan olur; sözcüğün içindeki t ekin başını sertleştirmez.

Bugün kullan

Bir ev çizimi üzerinden öğrencilerden dört cümle isteyin: çatının rengi, kuşların konduğu yer, onarılan bölüm ve suyun damladığı kaynak. En az bir cümlede tamlayan açıkça bulunsun; öğrenciler ek seçimini anlamla gerekçelendirsin.