ekmek sözcüğü: ünsüz yumuşaması (k > ğ)

Temel fikir

Çok heceli ve sonu k ile biten sözcüklerde ünsüz yumuşaması olur: ek ünlüyle başlarsa k, ğ olur (ekmeği, ekmeğe, ekmeğim); ünsüzle başlarsa değişmez (ekmekler, ekmekte, ekmekten).

Örnekler

• Annem ekmeği kesiyor.Belirtili nesne -i alır; ekmek sözcüğünün k'si bu ünlünün önünde ğ olur: ekmeği.
• Sofrada sıcak ekmek var.
• Evde ekmeğimiz yok.
• ekmeklerekmek·lerÇoğul eki: -ler / -larÇoğul eki -ler ünsüzle başlar, bu yüzden k değişmez: ekmekler, ekmeğler değil.
• ekmeğimekmeğ·imİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
• ekmekteekmek·teBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
• ekmeğimizdenekmeğ·imizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz·denAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
• Ekmeğe tereyağı sürüyorum.
• ekmekçiekmek·çiMeslek eki: -ci / -cı / -çi / -çı

Dikkat et

Öğrenciler ya yumuşatmayı hiç yapmaz (ekmeki, ekmeke) ya da her yere yayar (ekmeğler, ekmeğte); ekin ilk sesine bakmayı alıştırın.

Kendin dene

1. Doğru eki ekleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ekmeğim

   ekmeğim: ek ünlüyle başlar, k yumuşayıp ğ olur; ünlü uyumuna göre -im.

2. Doğru eki ekleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ekmeğe

   ekmeğe: ek ünlüyle başladığı için k, ğ olur; ince ünlüden sonra -e gelir.

3. Çoğul eki ekleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ekmekler

   ekmekler: ek ünsüzle başladığı için yumuşama olmaz; ince ünlüden sonra -ler.

4. Bulunma durumu ekini ekleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ekmekte

   ekmekte: ek ünsüzle başlar, k korunur; k sert olduğu için ek -te olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden evdeki ekmekle ilgili üç cümle yazmalarını ve her ekin ilk harfini daire içine almalarını isteyin.