Bu derste öğrenciler, tek bir sözcüğü gösteren kelime adını bağlam içinde çeker. Tahtadaki bir kelimeyi, o kelimenin anlamını ve bir oyuncunun seçtiği kelimeyi karşılaştırarak durum eki ile iyelik ekinin görevini görünür kılın.
Temel fikir
Kelime gövdesi çekimde korunur: kelimeler, kelimeyi, kelimeye, kelimede, kelimeden, kelimenin. Son ünlü ince olduğu için ekler ince ünlülüdür; ünsüz yumuşaması yoktur. Birinci kişi iyeliğindeki kelimem ile üçüncü kişi iyeliğindeki kelimesi biçimlerini karşılaştırın. Kelimelerimiz biçiminde çoğul eki iyelikten önce gelir. Kelimesini biçimini ise üçüncü kişi iyeliğinden sonra gelen zamir n’si ve belirtme ekiyle çözümletin.
| Biçim | Kullanım veya anlam |
|---|---|
| kelime | yalın biçim |
| kelimeler | çoğul |
| kelimeyi | belirtme durumu |
| kelimeye | yönelme durumu |
| kelimede | bulunma durumu |
| kelimeden | ayrılma durumu |
| kelimenin | tamlayan eki |
| kelimeyle | araç veya birliktelik |
| kelimem | benim kelimem |
| kelimen | senin kelimen |
| kelimesi | onun kelimesi |
| kelimemiz | bizim kelimemiz |
| kelimeniz | sizin kelimeniz |
| kelimeleri | onların kelimesi/kelimeleri; onun kelimeleri; belirtme durumunda çoğul ad |
| kelimesini | onun kelimesi, belirtme durumunda |
| kelimelerimiz | bizim kelimelerimiz |
Örnekler
- Bu kelimeyi bugün öğrendim.
- Öğretmen kelimeleri tahtaya yazıyor.
- Bu kelimeye bir ek ekledim.
- Bu kelimede iki ünlü var.
- İki kelimeden kısa bir cümle kurdum.
- Bu kelimenin anlamını bilmiyorum.
- Oyunda herkes kendi kelimesini seçiyor.
- Yeni kelimelerimizi deftere yazıyoruz.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci kelimeyi ile kelimesi biçimlerini yalnızca benzer ses dizileri olarak ezberleyebilir. Kendi kelimesini seçiyor bağlamında kimin kelimesinin seçildiğini sorun; ardından seçilen nesnenin belirtme ekini de taşıdığını gösterin. İyelik ekini düşüren bir düzeltme anlam ilişkisini kaybettirir.
Kendin dene
Boşluğu belirtme durumundaki adla tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kelimeyi
kelimeyi: bu ile belirli hâle gelen ad, görme eyleminin nesnesidir. Bu yüzden belirtme eki gerekir; ünlüyle biten gövdeden sonra araya y girer.
Sözcüğün anlamını bildiren tamlamada boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kelimenin
kelimenin: Burada söz konusu olan kelimenin kendisi değil, anlamıdır. Tamlayan eki, adı anlamı ile bağlar; öğrenci bu tamlama ilişkisini açıklamalıdır.
Çoğul adı birinci çoğul kişi iyelik ekiyle kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kelimelerimiz
kelimelerimiz: bizim birinci çoğul kişiyi, yönerge ise birden çok kelimeyi gerektirir. Kelimemiz yalnızca tek kelimeyi göstereceğinden çoğul eki de korunur.
Seçilen sözcüğün kişiye ait olduğunu koruyarak boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kelimesini
kelimesini: Her oyuncu kendine ait kelimeyi seçer. -si bu iyelik ilişkisini sürdürür; ardından zamir n’si ve belirtme eki gelir. Yalnızca kelimesi yazmak nesne çekimini eksik bırakır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu belirtme durumundaki adla tamamlayın.
Sözcüğün anlamını bildiren tamlamada boşluğu doldurun.
Çoğul adı birinci çoğul kişi iyelik ekiyle kullanın.
Seçilen sözcüğün kişiye ait olduğunu koruyarak boşluğu doldurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Her gruba kelime kartları verin. Öğrenciler bir kelimeyi tanıdıklarını, anlamını ve gruplarının kelimelerini anlatan üç cümle yazsın. Ekleri yalnızca adlandırmalarını değil, her ekin bağlamdaki görevini açıklamalarını isteyin.