kelime: woord, naamvallen en bezit

Het idee

De stam kelime blijft intact: kelimeler, kelimeyi, kelimeye, kelimede, kelimeden, kelimenin. De laatste e vraagt om voorklinkers in de uitgangen; er verandert geen medeklinker. Vergelijk kelimem (mijn woord) met kelimesi (zijn/haar woord). In kelimelerimiz komt het meervoud vóór de uitgang voor “ons”. Maak je van kelimesi een lijdend voorwerp, dan komt vóór de naamvalsuitgang een verbindende n: kelimesini.

Voorbeelden

• Bu kelimeyi bugün öğrendim.Ik heb dit woord vandaag geleerd.
• Öğretmen kelimeleri tahtaya yazıyor.De docent schrijft de woorden op het bord.
• Bu kelimeye bir ek ekledim.Ik heb een achtervoegsel aan dit woord toegevoegd.
• Bu kelimede iki ünlü var.Dit woord bevat twee klinkers.
• İki kelimeden kısa bir cümle kurdum.Ik heb van twee woorden een korte zin gemaakt.
• Bu kelimenin anlamını bilmiyorum.Ik ken de betekenis van dit woord niet.
• Oyunda herkes kendi kelimesini seçiyor.In het spel kiest iedereen een eigen woord.
• Yeni kelimelerimizi deftere yazıyoruz.We schrijven onze nieuwe woorden in het schrift.

Let op

Verwissel kelimeyi en kelimesi niet: de eerste vorm markeert een bepaald woord als lijdend voorwerp, de tweede geeft aan van wie het is. In kendi kelimesini seçiyor blijven bezit en naamval allebei staan. Alleen kelimeyi mist de bezitsuitgang.

Probeer het zelf

1. Vul aan: Ik heb dit woord eerder gezien.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kelimeyi

   kelimeyi: bu wijst het specifieke woord aan dat je eerder zag. Dat bepaalde lijdend voorwerp krijgt de accusatief; y verbindt de slotklinker met -i.

2. Vul aan: De betekenis van dit woord is duidelijk.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kelimenin

   kelimenin: de betekenis hoort bij dit woord. De genitief verbindt het zelfstandig naamwoord met anlamı; het woord zelf is hier geen lijdend voorwerp.

3. Gebruik het meervoud: Onze nieuwe woorden zijn klaar.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kelimelerimiz

   kelimelerimiz: meerdere woorden zijn van ons. -ler geeft het meervoud aan en -imiz past bij bizim; kelimemiz zou maar één woord aanduiden.

4. Vul aan: In het spel kiest iedereen een eigen woord.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kelimesini

   kelimesini: iedereen kiest een eigen woord. -si bewaart die bezitsrelatie en -ni maakt de hele vorm tot lijdend voorwerp bij seçiyor.

Gebruik het vandaag

Stel je een woordspel in de les voor. Schrijf een zin over een woord dat je herkent, een over de betekenis en een over de woorden van je groep. Controleer de uitgang aan de hand van de rol van het woord.