Bu derste öğrencilerin kültür adını soyut bir kavram olarak kullanmanın yanında belirli kültürlerden, ortak kültürden ve yemek kültüründen söz etmelerini sağlayın. Çekim tablosunu ezberletmek yerine her biçimi cümledeki göreviyle ilişkilendirin.
Temel fikir
Kültür adının kökü çekim sırasında değişmez: kültürü, kültüre, kültürde, kültürden. Kültürüm ve kültürümüz biçimlerinde yuvarlak ünlü korunurken kültürlerimiz biçimindeki iyelik eki çoğul ekinin ünlüsüne uyar. Yemek kültürü belirtisiz ad tamlamasıdır; tamlama belirli nesne olduğunda yemek kültürünü biçimini alır.
| İşlev | Biçim |
|---|---|
| Yalın durum | kültür |
| Belirtme durumu | kültürü |
| Yönelme durumu | kültüre |
| Bulunma durumu | kültürde |
| Ayrılma durumu | kültürden |
| İlgi durumu | kültürün |
| Birliktelik | kültürle |
| Çoğul | kültürler |
| Birinci tekil kişi iyeliği | benim kültürüm |
| İkinci tekil kişi iyeliği | senin kültürün |
| Üçüncü tekil kişi iyeliği | onun kültürü |
| Birinci çoğul kişi iyeliği | bizim kültürümüz |
| İkinci çoğul kişi iyeliği | sizin kültürünüz |
| Üçüncü çoğul kişi iyeliği: birden çok kültür | onların kültürleri |
| Çoğul + birinci çoğul kişi iyeliği | kültürlerimiz |
| Belirtme durumunda ad tamlaması | yemek kültürünü |
Örnekler
- Bu sergi farklı kültürleri tanıtıyor.
- Biz yerel kültüre ilgi duyuyoruz.
- Bu kitap yemek kültürünü anlatıyor.
- Bu kültürden birçok hikâye öğrendik.
- Kültürün zamanla değişmesi beni şaşırtmıyor.
- Kültürümüzdeki değişimleri birlikte tartışıyoruz.
- kültürlerimizdenkültürlerÇoğul eki: -ler / -larimizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrencinin kültürü biçimindeki her -ü ekini belirtme eki sayıp saymadığını denetleyin. Bu kültürü tanıyoruz cümlesiyle yemek kültürü tamlamasını karşılaştırın. Yemek kültürünü araştırıyoruz cümlesinde tamlama eki korunur; ardından zamir n’si ve belirtme eki gelir.
Kendin dene
Belirli bir kültürü tanıma isteğini anlatmak için kültür adını tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kültürü
kültürü: Bu sözcüğü hangi kültürün tanınmak istendiğini belirler. Ad, tanımak eyleminin belirli nesnesidir; bu nedenle belirtme eki alır. Burada iyelik ilişkisi kurulmaz.
İlginin yöneldiği kültürü belirtmek için kültür adını tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kültüre
kültüre: İlgi duymak yapısında ilginin yöneldiği unsur yönelme durumundadır. Farklı kültür bu unsur olduğu için boşluğa yönelme eki almış biçim gelir.
Bu bölgeye ait yemek kültürü tamlamasını belirli nesne yaparak boşluğu tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kültürünü
kültürünü: Araştırılan şey yemek kültürü tamlamasının bütünüdür. Tamlamanın -ü eki atılmaz; zamir n’sinden sonra belirtme eki eklenir. Böylece nesne görevi açıkça işaretlenir.
Kültür adına çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirerek tek sözcük yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kültürlerimiz
kültürlerimiz: Birden çok kültür için önce çoğul eki getirilir; ardından birinci çoğul kişi iyeliği eklenir. -imiz biçiminin seçilmesini kökteki ü değil, -ler ekindeki e belirler.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirli bir kültürü tanıma isteğini anlatmak için kültür adını tamamlayın.
İlginin yöneldiği kültürü belirtmek için kültür adını tamamlayın.
Bu bölgeye ait yemek kültürü tamlamasını belirli nesne yaparak boşluğu tamamlayın.
Kültür adına çoğul ve birinci çoğul kişi iyelik eklerini getirerek tek sözcük yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden hayalî bir sergiyi anlatmalarını isteyin. Metinlerinde kültürü biçimini belirli nesne olarak, kültürler biçimini çoğul anlamıyla ve yemek kültürünü tamlamasını nesne görevinde kullandırın; eklerin görevlerini açıklatın.