Bu derste öğrencilerden yalnızca ekleri sıralamalarını değil, bir geleneğin kime ait olduğunu ve cümlede hangi görevi üstlendiğini açıklamalarını isteyin. Örnekler belirli bir toplum hakkında bilgi vermek yerine kurmaca durumlar üzerinden tartışma açar.
Temel fikir
Adın çekimini ünsüz yumuşamasıyla birlikte ele alın: geleneği, geleneğe, geleneğimiz biçimlerinde yumuşama vardır; gelenekler, gelenekte, gelenekten biçimlerinde yoktur. Ardından bu geleneği yaşatmak ile ailenin geleneği örneklerini yan yana yazın. İlkinde belirtme durumu, ikincisinde üçüncü tekil kişi iyelik eki bulunduğunu öğrencilerin bağlamdan çıkarmasını sağlayın. Aile geleneği belirtisiz ad tamlamasıdır. Kişisel bir alışkanlık ile kuşaklar arasında aktarılan bir gelenek arasındaki anlam farkını da tartışın.
| İşlev | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın durum | gelenek | gelenekler |
| Belirtme durumu | geleneği | gelenekleri |
| Yönelme durumu | geleneğe | geleneklere |
| Bulunma durumu | gelenekte | geleneklerde |
| Ayrılma durumu | gelenekten | geleneklerden |
| İlgi eki | geleneğin | geleneklerin |
| Benim | geleneğim | geleneklerim |
| Senin | geleneğin | geleneklerin |
| Onun | geleneği | gelenekleri |
| Bizim | geleneğimiz | geleneklerimiz |
| Sizin | geleneğiniz | gelenekleriniz |
| Onların | gelenekleri | gelenekleri |
Örnekler
- Bu geleneği birlikte yaşatıyoruz.
- Çocuklar gelenekleri merak ediyor.
- Gelenekler zamanla değişebilir.
- Bu gelenekte misafire önce çay sunulur.
- Bu gelenekten vazgeçmek istemiyoruz.
- Ailemizin geleneğine göre herkes bir yemek getirir.
- Geleneklerimizi sorgulamak onlardan vazgeçmek değildir.
- Bu geleneğin anlamını büyükannem açıkladı.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci ailenin geleneği tamlamasına yönelme eki getirirken aradaki n sesini atlayabilir. Ailenin geleneğine saygı duymak örneğinde hem iyeliği hem yönelmeyi göstermesini isteyin. Geleneğe biçimine dönmek iyelik ilişkisini siler; geleneğiye yazmak ise bu çekimde yanlış bağlantı ünsüzünü kullanır.
Kendin dene
Belirtilen geleneği aktarıyoruz; boşluğu uygun ad biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
geleneği
geleneği: Aktarılmak istenen belirli nesne bu sözcüğüyle gösterilmiştir. Bu nedenle ad belirtme durumu eki alır; ünlüyle başlayan ek, sondaki k ünsüzünü ğ yapar.
Konuklara çay sunulan geleneği belirtmek için bulunma durumunu kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gelenekte
gelenekte: Çay sunma uygulamasının hangi gelenek içinde yer aldığı belirtilir. Bulunma ekinin başı ötümsüz k sonrasında t olur; adın son ünsüzü değişmez.
Birden çok geleneğin bize ait olduğunu belirtin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
geleneklerimiz
geleneklerimiz: Bizim sözcüğü birinci çoğul kişi iyeliğini, yönerge ise birden çok geleneği gerektirir. Çoğul eki iyelikten önce gelir; kökün hemen ardından gelen l nedeniyle yumuşama olmaz.
Aileye ait tek bir gelenekten söz ediyoruz; iyelik ve durum eklerini tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
geleneğine
geleneğine: Ailenin tamlayanı iyelik eki, saygı duymak ise yönelme durumu ister. Geleneği biçimine yönelme eklenirken araya n girer; böylece iki görev de korunur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Belirtilen geleneği aktarıyoruz; boşluğu uygun ad biçimiyle tamamlayın.
Konuklara çay sunulan geleneği belirtmek için bulunma durumunu kullanın.
Birden çok geleneğin bize ait olduğunu belirtin.
Aileye ait tek bir gelenekten söz ediyoruz; iyelik ve durum eklerini tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kurmaca bir aile geleneğini üç cümleyle anlatmalarını isteyin. Gelenekte, geleneği ve ailenin geleneğine biçimlerini kullansınlar; ardından her cümlede eklerin görevini gerekçelendirsinler.