Bu B1 dersinde öğrencinin yalnız ek biçimini değil, adın fiille kurduğu ilişkiyi de seçmesini hedefleyin. Kurmaca sınıf örnekleri üzerinden sınava katılma, başarı ve sınavın kime ait olduğu üzerinde durun.

Temel fikir

Adın kökü çekimde değişmez: sınavı, sınava, sınavda, sınavdan, sınavın. Son ünlü kalın olduğu için ekler kalın ünlülü gelir; sondaki v yumuşamaz. Çoğul ve iyeliği sınavlar, sınavım, sınavlarımız dizisiyle karşılaştırın. Sınava girmek katılmayı, sınavı geçmek başarıyı anlatır; yönelme ve belirtme durumlarını bu anlam ilişkisi içinde gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
İşlevBiçim
Yalın durumsınav
Çoğulsınavlar
Belirtme durumusınavı
Yönelme durumusınava
Bulunma durumusınavda
Ayrılma durumusınavdan
İlgi durumusınavın
Benim sınavımsınavım
Senin sınavınsınavın
Onun sınavısınavı
Bizim sınavımızsınavımız
Sizin sınavınızsınavınız
Onların sınavı/sınavlarısınavları
Bizim sınavlarımızsınavlarımız
Onun sınavındaonun sınavında

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci sınava girdim dediğinde başarılı olduğunu varsaymayın; başarıyı sınavı geçtim bildirir. Ayrıca sınavı biçiminin hem belirtme hem üçüncü tekil kişi iyelik eki taşıyabileceğini bağlamla gösterin. Onun sınavında örneğinde iyelikten sonra gelen n sesinin atlanıp atlanmadığını denetleyin.

Kendin dene

  1. Boşluğu sınav sözcüğünün uygun durumuyla tamamlayın; cümle sınava katılmayı anlatsın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınava

    sınava: gireceğim fiili burada sınava katılmayı anlatır. Bu sözcüğü adı belirlese de fiilin istediği yönelme durumu değişmez.

  2. Boşluğu sınav sözcüğüyle tamamlayın; cümle başarıyı anlatsın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınavı

    sınavı: bu ile belirlenen sınav, geçtim fiilinin belirtili nesnesidir. Bu nedenle burada -ı iyelik değil, belirtme durumu ekidir.

  3. Birden çok sınavın bize ait olduğunu belirterek boşluğu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınavlarımız

    sınavlarımız: İstenen anlam birden çok sınavın bize ait olmasıdır. Önce -lar, ardından birinci çoğul kişi iyelik eki -ımız gelir.

  4. Sınavın ona ait olduğunu koruyarak bulunma durumundaki biçimi yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sınavında

    sınavında: onun tamlayanı üçüncü tekil kişi iyeliğini gerektirir. Sınavı biçimine bulunma eki getirilirken araya n girer; yalnız sınavda yazmak iyelik bilgisini düşürür.

Bugün kullan

Öğrencilerden sınava katılma, sınavı geçme ve başka birinin sınavında yaşanan bir olay için üç cümle isteyin. Durum ekleriyle iyelik eklerini ayrı işaretletin; ardından seçtikleri fiille ilişkisini açıklatın.