Bu B2 dersinde benzerlik ve yakınlık bildiren yapım ekini renk ve tat örnekleriyle ele alın. Öğrenciden yalnızca biçimi değil, mavi ile mavimsi arasındaki anlam farkını da açıklamasını isteyin; açık renk ile bir renge çalma aynı şey değildir.
Temel fikir
Ünsüzden sonra -ımsı, -imsi, -umsu, -ümsü; ünlüden sonra -msı, -msi, -msu, -msü kullanılır. Tabloda son ünlüyü ve kökün son sesini ayrı ayrı buldurun. Ek, adlara da benzerlik anlamı katar: borumsu, boruya benzeyen; köylümsü, köylüyü andıran demektir. Yapım eki çekimden önce gelir: mavi + msi + ydi. İpek sözcüğünden türeyen ipeğimsi örneğiyle, yerleşik türetmelerde ünsüz yumuşamasını da gösterin.
| Son ünlü | Taban | Ek | Türetilmiş sözcük |
|---|---|---|---|
| a, ı | beyaz | -ımsı | beyazımsı |
| e, i | yeşil | -imsi | yeşilimsi |
| o, u | mor | -umsu | morumsu |
| ö, ü | gümüş | -ümsü | gümüşümsü |
| a, ı | sarı | -msı | sarımsı |
| e, i | mavi | -msi | mavimsi |
| o, u | boru | -msu | borumsu |
| ö, ü | köylü | -msü | köylümsü |
Örnekler
- Perde ışıkta mavimsi görünüyor.
- Yoğurt bugün biraz ekşimsi.
- Duvar gün ışığında sarımsı görünüyor.
- mavimsiydimavimsi-imsi ekiyle benzerlik ve yakınlıkydiEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)
- ekşimsiydiekşimsi-imsi ekiyle benzerlik ve yakınlıkydiEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)
- morumsuydumorumsu-imsi ekiyle benzerlik ve yakınlıkyduEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)
- Kumaşın yüzeyinde gümüşümsü bir parlaklık var.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Maviimsi yazan öğrenci, kökün son ünlüsünü ekin ilk ünlüsüyle karıştırıyor olabilir. Önce mavi kökünü ayırmasını isteyin. Ayrıca ekin her sıfatla aynı doğallıkta kullanılamadığını, biraz sözcüğünün otomatik karşılığı olmadığını belirtin.
Kendin dene
mavi sözcüğüne benzerlik eki getirin; sözcüğün tamamını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mavimsi
mavimsi: kök mavi olduğu için ek doğrudan m ile başlar. Öğrencinin köke ait i harfini koruyup fazladan ünlü yazmadığını kontrol edin.
mor sözcüğünden bu dersin ekiyle benzerlik bildiren bir sıfat türetin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
morumsu
morumsu: kök r ile bittiğinden ünlüyle başlayan biçim gerekir. Son ünlü kalın ve yuvarlak o olduğu için ekin iki ünlüsü de u olur.
gümüş sözcüğüne bu dersin benzerlik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gümüşümsü
gümüşümsü: son ünlü ince ve yuvarlak ü, iki ek ünlüsünü de belirler. Kökün sonundaki ş değişmez; burada yumuşama aranmaz.
ekşi sözcüğüne benzerlik ekini ve ek fiilin görülen geçmiş zamanını getirin; üçüncü tekil kişide, bitişik yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ekşimsiydi
ekşimsiydi: önce ekşimsi sıfatı kurulur; geçmiş zaman için -ydi eklenir. Aradaki y, ünlüyle biten sıfatı ek fiilin bitişik biçimine bağlar.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
mavi sözcüğüne benzerlik eki getirin; sözcüğün tamamını yazın.
mor sözcüğünden bu dersin ekiyle benzerlik bildiren bir sıfat türetin.
gümüş sözcüğüne bu dersin benzerlik ekini getirin.
ekşi sözcüğüne benzerlik ekini ve ek fiilin görülen geçmiş zamanını getirin; üçüncü tekil kişide, bitişik yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İki nesnenin rengini ve bir yiyeceğin tadını betimletin. Sayfadaki yerleşik sıfatlardan yararlanmalarını, ardından bir betimlemeyi geçmiş zamana çevirmelerini ve ek sınırlarını göstermelerini isteyin.