Öğrencilerin gelmedim, okumadınız gibi olumsuz geçmiş biçimlerini kurması için kısa bir not; kişi ekleri ayrı sayfadadır.
Temel fikir
Görülen geçmiş zamanın olumsuzu fiil kökü, olumsuzluk eki -me/-ma, -di/-dı ve kişi ekiyle kurulur: gelmedim, okumadınız. Olumsuzluk eki ünlüyle bittiği için ek hep d ile başlar ve yalnızca iki biçim kalır: -medi, -madı.
| Zamir | Son ünlü ince | Son ünlü kalın |
|---|---|---|
| ben | gelmedim | almadım |
| sen | gelmedin | almadın |
| o | gelmedi | almadı |
| biz | gelmedik | almadık |
| siz | gelmediniz | almadınız |
| onlar | gelmediler | almadılar |
Örnekler
- Dün okula gitmedim.
- Ali bugün bize gelmedi.
- Biz sabah kahvaltı yapmadık.
- gelmedimgelmediGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madımGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- okumadınızokumadıGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madınızGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- gitmedilergitmediGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madılerGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- Dün gece hiç uyumadım.hiç olumsuz bir fiille gelir, ayrıca ikinci bir olumsuzluk getirmez. uyu kökü kalın ünlü u ile biter, bu yüzden ek -madı olur.
- Neden cevap vermedin?ver kökündeki ince ünlü e, -medi biçimini getirir. -n eki sen anlamına gelir ve -di ile birleşir: vermedin.
- okumadımokumadıGeçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madımGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler olumsuzluk ekini zaman ekinden sonra getirir (geldimme) ya da -ti yazar (gitmetim); gitmedim yerine gidmedim yazanlar da çıkar. Anadili Türkçe olmayanlar bazen gitmiyorum ile karıştırır, zaman ekini sorun.
Kendin dene
gel fiiliyle “gelmedim” anlamını söyleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gelmedim
gelmedim: kök ince ünlü e ile biter, ek -medi olur; -m ben demektir.
oku fiiliyle “okumadınız” anlamını söyleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okumadınız
okumadınız: son ünlü kalın u olduğu için -madı gelir; -nız siz kişi ekidir.
gör fiiliyle “görmedik” anlamını söyleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
görmedik
görmedik: son ünlü ince ö, ek -medi; -k biz kişi ekidir.
al fiiliyle “almadılar” anlamını söyleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
almadılar
almadılar: kalın a ile -madı, çoğul üçüncü kişi için -lar gelir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
gel fiiliyle “gelmedim” anlamını söyleyin.
oku fiiliyle “okumadınız” anlamını söyleyin.
gör fiiliyle “görmedik” anlamını söyleyin.
al fiiliyle “almadılar” anlamını söyleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden dün yapmadıkları üç şeyi yazmalarını ve her fiilde olumsuzluk ekini, zaman ekini ve kişi ekini işaretlemelerini isteyin.