Gelecek zaman eki: -ecek / -acak

Temel fikir

Gelecek zaman eki, fiil kökünün son ünlüsüne göre -ecek ya da -acak olur; ardından kişi eki gelir: gelecek, yapacak. Kök ünlüyle bitiyorsa araya kaynaştırma ünsüzü y girer (okuyacak). Ünlüyle başlayan -im ve -iz kişi eklerinden önce son k yumuşayarak ğ olur: geleceğim, yapacağız.

Örnekler

• Yarın sinemaya gideceğiz.
• Babam cumartesi bize gelecek.
• Yarın yağmur yağacak.Gelecek zaman tahmin de bildirir; hava durumunda sık kullanılır. Fiil yağmak olduğu için yağ- kökü -acak alır.
• Seni akşam arayacağım.Şimdi verilen söz ya da karar gelecek zamanla söylenir. ara- kökü ünlüyle bittiği için araya y girer: ara-y-acağ-ım.
• Yarın gelecek misin?Evet-hayır sorusunda kişi eki ayrı yazılan mi'ye gelir: gelecek misin?
• Akşam eve gideceğim.git- kökündeki t, ünlüden önce d olur: gidecek; -im'den önce de k, ğ'ye döner: gideceğim.
• okuyacağımoku·yKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyı·acağGelecek zaman eki: -ecek / -acak·ımKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
• bekleyeceğizbekle·yKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyı·eceğGelecek zaman eki: -ecek / -acak·izKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -sinizbekle- ünlüyle bittiği için araya y girer; -ecek'teki k, -iz'den önce ğ olur.
• yapacaksınyap·acakGelecek zaman eki: -ecek / -acak·sınKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
• geleceklergel·ecekGelecek zaman eki: -ecek / -acak·lerKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz-ler ünsüzle başladığı için k değişmez: gelecekler, geleceğler değil.

Dikkat et

Öğrenciler yumuşamayı ya her kişiye yayar ya da hiç yapmaz: gelecekim ve geleceğler yanlıştır; ğ yalnızca -im ve -iz'den önce görülür. gitmek gibi fiillerde kökün de yumuşadığını (gidecek) ayrıca gösterin.

Kendin dene

1. gel filine gelecek zaman ekini ve ben için kişi ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   geleceğim

   geleceğim: kökün son ünlüsü ince e olduğu için -ecek; ünlüyle başlayan -im geldiği için k → ğ.

2. oku filine gelecek zaman ekini ve biz için kişi ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   okuyacağız

   okuyacağız: kök ünlüyle bittiği için y girer; kalın u ile -acak, -iz öncesinde k → ğ.

3. git filine gelecek zaman ekini ve sen için kişi ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   gideceksin

   gideceksin: git kökü gid olur, ince i ile -ecek; -sin ünsüzle başladığı için k değişmez.

4. yap filine gelecek zaman ekini ve onlar için kişi ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   yapacaklar

   yapacaklar: kalın a ile -acak; -lar ünsüzle başladığı için k değişmez.

Bugün kullan

Öğrencilerden hafta sonu planlarını anlatan dört cümle yazmalarını ve her ekin ünlüsünü, ayrıca k → ğ değişimini işaretlemelerini isteyin.